Overgangsklachten
Vermoeidheid in de overgang: waarom ben je zo moe en wat helpt?
Je slaapt misschien genoeg, maar wordt toch moe wakker. Of je merkt dat je halverwege de dag al weinig energie meer hebt en veel minder aankunt dan vroeger. Vermoeidheid kan tijdens de overgang duidelijker worden.
Op deze pagina lees je waarom vermoeidheid en de overgang vaak samen kunnen gaan, wat er nog meer kan meespelen, wat je zelf kunt doen en welke rol kruiden eventueel kunnen spelen.
Kan vermoeidheid door de overgang komen?
Vermoeidheid kan tijdens de overgang vaker of duidelijker aanwezig zijn. De hormonale veranderingen zelf kunnen een rol spelen, maar vaak is vermoeidheid het resultaat van meerdere factoren die tegelijkertijd spelen.
Slecht slapen door opvliegers of nachtzweten, langdurige stress, stemmingswisselingen en een veranderde belastbaarheid kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat je minder goed herstelt.
Tegelijk kan vermoeidheid veel andere oorzaken hebben. Daarom is het belangrijk om aanhoudende of extreme vermoeidheid niet automatisch alleen aan de overgang toe te schrijven.
Herken jij dit?
Vermoeidheid en overgang in het kort
- Vermoeidheid kan tijdens de overgang duidelijker worden.
- Vaak spelen verschillende factoren samen, zoals hormonale veranderingen, verstoorde slaap, stress en andere overgangsklachten.
- Moe zijn betekent niet altijd dat je simpelweg meer moet slapen. Ook kwaliteit van slaap en herstel zijn belangrijk.
- Aanhoudende of extreme vermoeidheid kan ook een andere oorzaak hebben en verdient daarom aandacht.
- Welke kruiden eventueel passen hangt af van het soort vermoeidheid, andere klachten, gezondheid en medicatiegebruik.
Waarom kun je tijdens de overgang zo moe zijn?
Tijdens de overgang verandert de hormoonhuishouding. Tegelijk verandert vaak ook de slaap, stressgevoeligheid en het vermogen om te herstellen van een drukke dag.
Vermoeidheid ontstaat daarom lang niet altijd door één oorzaak. Misschien slaap je oppervlakkiger, word je meerdere keren wakker, heb je veel last van warmte of merk je dat spanning meer energie kost dan voorheen.
Ook kunnen verschillende factoren elkaar versterken: slecht slapen maakt je vermoeider, vermoeidheid vermindert je belastbaarheid en daardoor kunnen stress en andere overgangsklachten weer zwaarder aanvoelen.
Vermoeidheid in de overgang voelt niet bij iedereen hetzelfde
Alleen zeggen dat je “moe” bent vertelt nog niet zoveel. Het klachtenbeeld kan heel verschillend zijn.
- je wordt moe wakker ondanks voldoende uren in bed
- je energie zakt vooral in de loop van de dag weg
- je voelt je lichamelijk zwaar of uitgeput
- je hoofd voelt moe, vol of overprikkeld
- je hebt wel weinig energie, maar kunt moeilijk ontspannen
- je herstelt minder snel van inspanning of drukke dagen
Dat verschil is belangrijk, omdat ook de ondersteuning anders kan zijn. Bij vermoeidheid door gebroken nachten ligt de nadruk bijvoorbeeld anders dan wanneer langdurige stress en overbelasting centraal staan.
Vermoeidheid staat tijdens de overgang vaak niet op zichzelf
Juist bij vermoeidheid is het zinvol om te kijken welke andere klachten tegelijkertijd aanwezig zijn.
- slecht slapen tijdens de overgang
- nachtzweten
- opvliegers
- stemmingswisselingen
- gewrichtspijn
- stress en innerlijke onrust
Wanneer meerdere klachten tegelijk spelen, kan alleen proberen “meer energie te krijgen” te beperkt zijn. Dan is het logischer om ook te kijken naar slaap, herstel, spanning en het bredere overgangsbeeld.
Wat kun je doen tegen vermoeidheid in de overgang?
Bij vermoeidheid is meer rust niet altijd automatisch de enige oplossing. Het gaat vooral om voldoende herstel én een ritme dat past bij wat je lichaam aankan.
- zorg voor zoveel mogelijk regelmaat in slaap en dagritme
- kijk of nachtzweten of wakker worden je slaapkwaliteit verstoort
- blijf bewegen, maar stem inspanning af op je belastbaarheid
- bouw voldoende herstelmomenten in
- eet regelmatig en gevarieerd
- let op langdurige stress en een voortdurend gevoel van “aan staan”
- houd bij wanneer je energie het laagst is en wat eraan voorafging
Blijft de vermoeidheid aanhouden, wordt deze steeds erger of past de ernst niet bij wat er in je leven speelt, dan is het verstandig om ook andere oorzaken te laten onderzoeken.
Welke kruiden worden gebruikt bij vermoeidheid?
Binnen de kruidengeneeskunde wordt bij vermoeidheid eerst gekeken naar het soort vermoeidheid. Vermoeidheid na langdurige spanning vraagt bijvoorbeeld om een andere benadering dan weinig energie door slecht slapen of onvoldoende herstel.
Haverkruid wordt traditioneel gebruikt wanneer vermoeidheid samengaat met langdurige spanning en behoefte aan herstel.
Ook brandnetel en rozemarijn worden binnen verschillende traditionele kruidenbeelden gebruikt.
Een kruid is echter geen vervanging voor onderzoek naar de oorzaak van langdurige of onverklaarde vermoeidheid.
Is vermoeidheid een overgangsklacht?
Vermoeidheid kan tijdens de overgang voorkomen, maar het is een brede klacht die veel mogelijke oorzaken heeft.
Tijdens de overgang kunnen onder andere verstoorde slaap, opvliegers, nachtzweten, stress en veranderingen in stemming bijdragen aan minder energie en herstel.
Waarom ben ik moe terwijl ik wel genoeg slaap?
Het aantal uren slaap zegt niet alles over hoe herstellend je nacht is. Je kunt voldoende lang in bed liggen en toch regelmatig kort wakker worden of oppervlakkiger slapen.
Nachtzweten, opvliegers, onrust en piekeren kunnen de slaap onderbreken zonder dat je ieder wakker moment de volgende ochtend nog herinnert.
Lees ook: slecht slapen tijdens de overgang .
Welke kruiden worden gebruikt bij vermoeidheid in de overgang?
Binnen de kruidengeneeskunde wordt bij vermoeidheid eerst gekeken naar het soort vermoeidheid en wat er daarnaast speelt.
Haverkruid wordt traditioneel gebruikt wanneer langdurige spanning samengaat met vermoeidheid en behoefte aan herstel. Ook andere kruiden kunnen binnen verschillende traditionele vermoeidheidsbeelden worden gebruikt.
Welke kruiden eventueel geschikt zijn hangt af van gezondheid, andere klachten, medicatiegebruik en individuele gevoeligheid.
Wanneer moet je vermoeidheid laten onderzoeken?
Vermoeidheid heeft veel mogelijke oorzaken en hoort daarom niet automatisch bij de overgang te worden gezet.
Neem contact op met je huisarts wanneer de vermoeidheid ernstig of langdurig is, steeds erger wordt, je dagelijks functioneren duidelijk beperkt of wanneer er andere nieuwe of onverklaarde klachten bijkomen.
Veiligheid bij kruiden
- Kruiden vervangen geen onderzoek naar de oorzaak van langdurige vermoeidheid.
- Controleer bij medicatiegebruik altijd mogelijke interacties.
- Niet ieder zogenoemd versterkend kruid is voor iedere persoon geschikt.
- Laat ernstige of onverklaarde vermoeidheid beoordelen.
Bronnen
- Verhelst J. – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
- ESCOP – Herbal Monographs
- European Medicines Agency – Herbal medicines
- Thuisarts.nl – Overgang
Wil je meer lezen over opvliegers, nachtzweten, slaap, stemming en andere klachten tijdens deze periode? Bekijk dan de centrale pagina overgangsklachten .