Overgangsklachten
Opvliegers in de overgang: wat helpt?
Ineens trekt er een golf van warmte door je lichaam. Je gezicht wordt rood, je begint te zweten of je merkt dat je hart sneller klopt. Opvliegers zijn een van de bekendste klachten tijdens de overgang.
Maar waarom ontstaan ze eigenlijk, waardoor worden ze erger en wat helpt tegen opvliegers? Op deze pagina lees je wat er kan meespelen, wat je zelf kunt doen en welke rol kruiden eventueel kunnen spelen.
Wat helpt tegen opvliegers?
Wat helpt tegen opvliegers verschilt per persoon. Het kan zinvol zijn om eerst te kijken naar factoren die jouw klachten beïnvloeden, zoals stress, slaaptekort, alcohol, cafeïne, warmte en lichamelijke belasting.
Tijdens de overgang kunnen hormonale veranderingen de temperatuurregeling gevoeliger maken. Daardoor kan je lichaam sneller reageren met een plotselinge warmtegolf, zweten of rood worden.
Wanneer opvliegers samengaan met andere overgangsklachten, zoals nachtzweten, slecht slapen, onrust of hartkloppingen, is het vaak belangrijker om naar het hele klachtenbeeld te kijken dan alleen naar de opvliegers zelf.
Herken jij dit?
Opvliegers in de overgang in het kort
- Opvliegers komen veel voor tijdens de overgang.
- Je kunt een plotselinge golf van warmte voelen, vaak gevolgd door zweten, blozen of een onrustig gevoel.
- Stress, weinig slaap, alcohol, cafeïne en warmte kunnen bij sommige vrouwen invloed hebben op de klachten.
- Opvliegers kunnen overdag én ’s nachts voorkomen.
- Wat helpt hangt af van de ernst van de klachten en van andere overgangsklachten die tegelijk spelen.
Wat zijn opvliegers?
Een opvlieger is een plotselinge warmte-aanval. De warmte begint bijvoorbeeld rond borst of hals en trekt vervolgens naar het gezicht. Je kunt daarbij rood worden, zweten of een gejaagd gevoel krijgen.
Een opvlieger duurt meestal kort, maar kan meerdere keren per dag optreden. Sommige vrouwen hebben er nauwelijks last van, terwijl anderen meerdere warmte-aanvallen per dag en nacht ervaren.
Wanneer opvliegers ’s nachts optreden, kunnen ze samengaan met nachtzweten in de overgang en daardoor ook je slaap verstoren.
Waarom ontstaan opvliegers tijdens de overgang?
Tijdens de overgang verandert de hormoonhuishouding. Deze veranderingen kunnen invloed hebben op de temperatuurregeling in het lichaam. Daardoor kan je lichaam sneller reageren alsof het te warm is, terwijl de omgevingstemperatuur helemaal niet hoog hoeft te zijn.
Je lichaam probeert vervolgens warmte kwijt te raken. Bloedvaten in de huid kunnen wijder worden en je kunt gaan zweten. Dat verklaart waarom een opvlieger vaak gepaard gaat met rood worden, warmte en transpiratie.
Opvliegers zijn daarmee een bekende overgangsklacht, maar niet iedere vrouw ervaart ze op dezelfde manier.
Waardoor kunnen opvliegers erger worden?
Sommige vrouwen merken duidelijke omstandigheden waarin opvliegers vaker voorkomen of heftiger aanvoelen.
- stress of spanning
- slecht slapen en vermoeidheid
- alcohol
- cafeïne
- warme ruimtes of warme kleding
- sterk gekruid eten
- drukke of emotioneel belastende perioden
Dat betekent niet dat deze factoren bij iedereen een rol spelen. Het kan daarom nuttig zijn om een tijdje bij te houden wanneer jouw opvliegers optreden en wat eraan voorafging.
Wat kun je zelf doen tegen opvliegers?
Je kunt opvliegers niet altijd voorkomen, maar kleine aanpassingen kunnen soms helpen om klachten minder belastend te maken.
- draag meerdere dunne lagen kleding
- zorg voor een koele slaapkamer
- let op persoonlijke triggers
- beperk alcohol als je merkt dat dit klachten verergert
- kijk kritisch naar veel cafeïne
- zorg voor voldoende rust en herstel
- beweeg regelmatig
- besteed aandacht aan stress en spanning
Heb je vooral ’s nachts last van warmte en zweten? Lees dan ook verder over nachtzweten tijdens de overgang .
Welke kruiden worden gebruikt bij opvliegers?
Binnen de kruidengeneeskunde worden verschillende kruiden rond overgangsklachten gebruikt. Welke kruiden worden gekozen hangt af van het totale klachtenbeeld.
Salie wordt traditioneel gebruikt bij overmatig zweten. Ook hop en rode klaver worden binnen de kruidengeneeskunde rond de overgang gebruikt.
Voor veel kruidenmiddelen bij overgangsklachten is de wetenschappelijke onderbouwing beperkt of onzeker. Traditioneel gebruik betekent daarom niet automatisch dat een kruid bewezen opvliegers vermindert.
Wanneer naast opvliegers vooral slecht slapen, spanning of onrust spelen, kunnen weer andere kruiden relevant zijn. Er bestaat dus geen standaard kruidencombinatie die voor iedere vrouw met opvliegers geschikt is.
Hoe lang duurt een opvlieger?
Een opvlieger duurt vaak enkele minuten. Hoe vaak opvliegers optreden verschilt sterk per persoon: van af en toe tot meerdere keren per dag of nacht.
Kunnen opvliegers erger worden door stress?
Stress veroorzaakt niet de hormonale veranderingen van de overgang, maar spanning kan wel invloed hebben op hoe je klachten ervaart.
Sommige vrouwen merken dat opvliegers vaker optreden of heftiger aanvoelen tijdens drukke of stressvolle perioden.
Lees meer over stress en spanning .
Kunnen opvliegers je slaap verstoren?
Ja. Wanneer warmte-aanvallen en zweten ’s nachts optreden, kun je wakker worden en moeite krijgen om weer verder te slapen.
Lees ook: slecht slapen tijdens de overgang .
Welke kruiden worden gebruikt bij opvliegers?
Salie wordt traditioneel gebruikt bij overmatig zweten. Ook hop en rode klaver worden binnen de kruidengeneeskunde rond bepaalde overgangsklachten gebruikt.
De wetenschappelijke onderbouwing van kruidenmiddelen bij opvliegers is beperkt of wisselend. Welke kruiden geschikt zijn hangt daarnaast af van je gezondheid, medicatie en andere klachten.
Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?
Bespreek klachten met je huisarts wanneer ze ernstig zijn, sterk toenemen of grote invloed hebben op je dagelijks functioneren.
Laat klachten ook beoordelen wanneer je niet zeker weet of warmte-aanvallen bij de overgang horen, of wanneer er andere nieuwe of onverklaarde klachten ontstaan.
Veiligheid bij kruiden
- Kruiden vervangen geen medische zorg.
- Overleg bij medicatiegebruik, hormoontherapie of hormoongevoelige aandoeningen.
- Gebruik niet automatisch meerdere overgangskruiden tegelijk.
- Laat onverwacht bloedverlies of nieuwe zorgelijke klachten beoordelen.
Bronnen
- Verhelst – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
- European Medicines Agency – Herbal medicines
- ESCOP – Herbal Monographs
Wil je meer lezen over andere klachten die tijdens de overgang kunnen voorkomen? Bekijk dan de centrale pagina overgangsklachten .