Misselijkheid & spijsvertering
Gember: gebruik bij misselijkheid en een trage spijsvertering
Zingiber officinale
Gember is een warm, pittig kruid. Het wordt vooral gebruikt bij misselijkheid, reisziekte en een trage of opgeblazen spijsvertering.
Waar is gember goed voor?
Gember past vooral bij misselijkheid, reisziekte en een spijsvertering die traag of koud aanvoelt. De wortelstok kan vers, gedroogd, als thee of in het eten worden gebruikt.
Gember is een tropische plant waarvan de dikke ondergrondse wortelstok wordt gebruikt. De smaak is fris, scherp en verwarmend.
In Aziatische keukens is gember al eeuwen een gewoon ingrediënt. Als kruid wordt het vooral gekozen bij misselijkheid en een zware of trage spijsvertering.
Verse gember smaakt fris en sappig. Gedroogde gember is meestal scherper en warmer.
Wat is de werking van gember?
De pittige geur- en smaakstoffen prikkelen de mond en spijsvertering. Gember past daarom bij een vol, koud of traag gevoel na het eten.
Gember wordt ook gebruikt bij misselijkheid en reisziekte. Neem het bij reisziekte bij voorkeur al vóór vertrek.
Gember combineren met andere kruiden
Voor de spijsvertering combineert gember goed met venkel, anijszaad, kardemom of pepermunt.
Bij verkoudheid wordt gember vaak samen gebruikt met citroen, tijm of vlierbloesem. Honing kan de scherpe smaak verzachten.
Voor welke klachten wordt gember gebruikt?
- misselijkheid en reisziekte;
- een vol of opgeblazen gevoel;
- een trage, koude spijsvertering;
- behoefte aan een warm, pittig kruid.
Eigenschappen van gember
Tegen misselijkheid
Gember wordt gebruikt bij misselijkheid en reisziekte.
Verwarmend
De scherpe smaak geeft een duidelijk warm gevoel.
Spijsverteringsprikkelend
Gember past bij een trage of zware spijsvertering.
Aromatisch
Verse gember is fris en citroenachtig; gedroogde gember is scherper.
Hoe gebruik je gember?
Gebruik voor een kop thee 3 tot 5 dunne plakjes verse gember of ongeveer 1 theelepel gedroogde stukjes op 250 ml heet water. Laat 5 tot 10 minuten trekken.
Bij reisziekte kun je gember ongeveer een halfuur vóór vertrek nemen. Een capsule of ander product met een duidelijke dosering is onderweg vaak praktischer dan thee.
Begin met een kleine hoeveelheid als je snel last hebt van maagzuur.
Wat gebruik je van de gemberplant?
Van de gemberplant wordt de dikke ondergrondse wortelstok gebruikt. In de winkel heet die meestal gewoon gemberwortel.
De wortelstok wordt vers verkocht of geschild, gesneden en gedroogd.
Een stukje geschiedenis
Gember wordt al duizenden jaren verbouwd in Zuid- en Zuidoost-Azië. Via Arabische handelaren kwam het kruid vroeg naar het Middellandse Zeegebied.
In de middeleeuwen was gember in Europa een kostbare specerij voor brood, sauzen en zoete gerechten. Gemberkoek en gingerbread herinneren nog aan die lange geschiedenis.
Herkenning, standplaats, teelt en oogst
Herkenning: Gember vormt rechtopstaande, rietachtige stengels met lange smalle bladeren. Uit de grond groeien dikke, vertakte beige wortelstokken met geel, sterk geurend vruchtvlees.
Standplaats: De plant houdt van warmte, vocht en lichte schaduw. Hij groeit niet in het wild in Nederland.
Kruidentuin: In de kruidentuin kan gember alleen in een warme kas of beschutte pot worden geteeld. Laat een verse wortelstok met groeiknoppen binnen voorkiemen.
Oogst: Oogst de wortelstokken wanneer het blad aan het einde van het groeiseizoen geel wordt en afsterft.
Wildpluk: Wildpluk is in Nederland niet aan de orde. Gebruik zelfgeteelde gember of koop verse of gedroogde wortelstok.
Veiligheid en aandachtspunten
- Gember kan maagzuur, een branderig gevoel of buikklachten geven. Gebruik dan minder of stop.
- Overleg bij galstenen of galwegklachten voordat je veel gember gebruikt.
- Overleg bij bloedverdunners of een geplande operatie over medicinale hoeveelheden gember.
- Tijdens zwangerschap kan gember soms bij misselijkheid worden gebruikt, maar bespreek grotere of langdurige hoeveelheden met verloskundige of arts.
- Bij aanhoudend braken, uitdroging, hevige buikpijn of bloed is medische beoordeling nodig.
Gember is bedoeld als ondersteuning bij milde klachten en vervangt geen medische beoordeling of behandeling.
Veelgestelde vragen over gember
Is verse of gedroogde gember beter?
Geen van beide is altijd beter. Verse gember is frisser; gedroogde gember is vaak scherper en warmer.
Hoe maak je gemberthee?
Gebruik drie tot vijf dunne plakjes verse gember of één theelepel gedroogde stukjes per kop en laat vijf tot tien minuten trekken.
Wanneer neem je gember bij reisziekte?
Bij voorkeur ongeveer een halfuur vóór vertrek. Neem onderweg zo nodig een product volgens de verpakking.
Kan gember maagzuur geven?
Ja. De scherpe stoffen kunnen bij gevoelige mensen juist een branderig gevoel veroorzaken.
Bronnen
- Verhelst – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
- EMA – European Union herbal monograph on Zingiber officinale, rhizoma
🛒 Dit kruid bestellen?
Veel kruiden uit de kennisbank zijn ook gedroogd verkrijgbaar in de webshop. Bekijk het aanbod met losse kruiden.
Bekijk de losse kruiden →