Overgang
Overgangsklachten
De overgang kan zich op verschillende manieren laten merken. Opvliegers en nachtzweten zijn bekende klachten, maar ook je slaap, stemming en energieniveau kunnen in deze periode veranderen.
Op deze pagina lees je welke overgangsklachten kunnen voorkomen, wat je zelf kunt doen en welke rol kruiden eventueel kunnen spelen.
Wat zijn overgangsklachten?
Overgangsklachten zijn klachten die kunnen ontstaan in de jaren rond de laatste menstruatie. In deze periode veranderen en schommelen de hormoonspiegels.
Vooral opvliegers en nachtzweten zijn kenmerkende klachten. Daardoor kun je bijvoorbeeld ook slechter slapen en overdag vermoeider zijn.
Sommige vrouwen hebben daarnaast last van hartkloppingen, stemmingsveranderingen, gewrichts- of spierklachten en andere veranderingen. Niet al deze klachten hoeven automatisch door de overgang te komen. Het is daarom belangrijk om nieuwe of opvallende klachten niet zomaar aan de overgang toe te schrijven.
Kruidenmelange tijdens de overgang
Overgang in Balans
Wil je tijdens de overgang bewust wat vaker een rustmoment nemen? Overgang in Balans is een kruidenmelange voor een rustig theemoment tijdens deze levensfase.
Op de productpagina lees je welke kruiden in de melange zitten, hoe je de thee bereidt en waar je bij het gebruik rekening mee houdt.
Kruidenmiddelen zijn niet bewezen als behandeling voor bijvoorbeeld opvliegers of nachtzweten. Heb je veel last van overgangsklachten, bespreek dan ook de andere behandelmogelijkheden met je huisarts.
Herken jij dit?
Overgangsklachten in het kort
- De overgang is de periode rond de laatste menstruatie waarin de hormoonhuishouding verandert.
- Opvliegers en nachtzweten zijn kenmerkende overgangsklachten.
- Nachtzweten en opvliegers kunnen ervoor zorgen dat je slechter slaapt en daardoor overdag vermoeider bent.
- Ook stemmingsveranderingen, hartkloppingen, gewrichtsklachten en andere klachten kunnen in deze levensfase voorkomen, maar hebben niet altijd uitsluitend met de overgang te maken.
- Welke aanpak zinvol is hangt af van de klachten die bij jou op de voorgrond staan.
Overgangsklachten zijn niet bij iedereen hetzelfde
De ene vrouw merkt nauwelijks iets van de overgang, terwijl een ander jarenlang regelmatig klachten heeft.
Ook het soort klachten kan verschillen. Misschien heb je vooral opvliegers en nachtzweten, terwijl iemand anders vooral merkt dat de slaap verandert of zich emotioneel anders voelt.
Bovendien kunnen klachten in de loop van de overgang veranderen. Daarom is het meestal zinvoller om te kijken naar de klachten waar je op dit moment het meeste last van hebt.
Opvliegers en nachtzweten
Een opvlieger is een plotselinge warmte-aanval. Je kunt het opeens erg warm krijgen, rood worden en gaan zweten. Soms gaat je hart daarbij ook sneller kloppen.
Opvliegers kunnen ook ’s nachts optreden. Je wordt dan wakker doordat je het plotseling warm krijgt of veel zweet. Wanneer dit regelmatig gebeurt kan je slaap daar flink door worden onderbroken.
Slaap en vermoeidheid
Slechter slapen tijdens de overgang kan verschillende oorzaken hebben. Opvliegers en nachtzweten kunnen je wakker maken, maar ook stress, piekeren, lichamelijke klachten, alcohol, cafeïne of een ander slaapprobleem kunnen meespelen.
Wie langere tijd slecht slaapt kan zich overdag vermoeider, prikkelbaarder of minder geconcentreerd voelen.
Hartkloppingen
Tijdens een opvlieger kan je hart tijdelijk sneller gaan kloppen. Toch moet je nieuwe of hevige hartkloppingen niet automatisch aan de overgang toeschrijven.
Laat hartkloppingen beoordelen wanneer je er veel last van hebt, ze nieuw zijn of wanneer ze samengaan met bijvoorbeeld pijn op de borst, benauwdheid, duizeligheid of flauwvallen.
Stemming, spieren en gewrichten
Sommige vrouwen merken in deze periode veranderingen in hun stemming of hebben meer last van spieren en gewrichten.
Het is niet altijd duidelijk in hoeverre zulke klachten rechtstreeks door de overgang worden veroorzaakt. Leeftijd, slaap, stress, andere gezondheidsproblemen en veranderingen in het dagelijks leven kunnen eveneens meespelen.
Wat kun je zelf doen bij overgangsklachten?
Wat helpt hangt af van je klachten. Het kan nuttig zijn om een tijdje bij te houden wanneer klachten optreden en wat ze mogelijk versterkt.
- Zorg voor voldoende beweging en een gezond voedingspatroon.
- Kijk of alcohol invloed heeft op je opvliegers of nachtzweten.
- Zorg bij nachtzweten voor een koele slaapkamer en beddengoed waarin warmte gemakkelijk weg kan.
- Heb je slaapproblemen, kijk dan ook naar je slaapritme, cafeïne, alcohol, stress en ontspanning.
- Laat klachten die nieuw, hevig of onverklaard zijn beoordelen.
Waar heb jij vooral last van?
Kies het onderwerp dat het beste aansluit bij jouw klachten.
Opvliegers in de overgang
Warmtegolven, rood worden of ineens gaan zweten.
Lees meer →Nachtzweten in de overgang
’s Nachts wakker worden door warmte of zweten.
Lees meer →Slecht slapen tijdens de overgang
Moeilijk inslapen, wakker worden in de nacht of vroeg wakker zijn.
Lees meer →Hartkloppingen in de overgang
Een bonzend, snel of onrustig gevoel in de borst.
Lees meer →Stemmingswisselingen in de overgang
Sneller emotioneel, prikkelbaar, onrustig of somber.
Lees meer →Vermoeidheid in de overgang
Moe wakker worden, weinig energie of minder snel herstellen.
Lees meer →Gewrichtspijn in de overgang
Stijve, gevoelige of pijnlijke gewrichten rond de overgang.
Lees meer →Welke rol kunnen kruiden spelen?
Kruiden worden binnen de kruidengeneeskunde niet alleen gekozen omdat iemand “in de overgang” is. De keuze hangt af van de klacht waarbij je ondersteuning zoekt.
Zo wordt salie traditioneel gebruikt bij overmatig zweten. Kruiden zoals citroenmelisse, passiebloem, hop en valeriaan worden eerder gebruikt wanneer spanning, onrust of slaap een rol speelt.
Voor veel kruiden en kruidenmiddelen die speciaal voor de overgang worden verkocht is de wetenschappelijke onderbouwing beperkt of onzeker. Kruiden zijn daarom geen vervanging voor een bewezen behandeling van bijvoorbeeld ernstige opvliegers.
Ook veiligheid verschilt per kruid. Medicatiegebruik en bepaalde gezondheidsproblemen kunnen invloed hebben op welke kruiden geschikt zijn.
Meer lezen over afzonderlijke kruiden
Bekijk werking, traditioneel gebruik en veiligheidsinformatie in de afzonderlijke kruidenfiches.
Liever zelf losse kruiden kiezen?
Bekijk alle losse kruiden die in de webshop onder overgang & vrouwen zijn verzameld. Lees bij ieder kruid ook de kruidenfiche en veiligheidsinformatie.
Naar kruiden voor overgang & vrouwen →Welke overgangsklachten kunnen voorkomen?
Bekende klachten rond de overgang zijn onder andere:
- opvliegers en warmte-aanvallen
- nachtzweten
- veranderingen in de menstruatie
- droogheid en veranderingen van de vagina
- slaapproblemen, bijvoorbeeld door nachtzweten
- veranderingen van huid en slijmvliezen
Sommige vrouwen ervaren daarnaast bijvoorbeeld spier- of gewrichtsklachten, stemmingsklachten of vergeetachtigheid. Het is niet altijd duidelijk of deze klachten rechtstreeks door de overgang worden veroorzaakt.
Hoe ontstaan opvliegers?
Tijdens de overgang daalt uiteindelijk de hoeveelheid oestrogeen. Daardoor verandert onder andere de regeling van de lichaamstemperatuur.
Dat kan plotselinge warmte-aanvallen veroorzaken, waarbij je warm en rood wordt en kunt gaan zweten. Ook ’s nachts kunnen deze opvliegers optreden.
Wat helpt bij overgangsklachten?
Dat hangt sterk af van de klacht. Een gezonde leefstijl is belangrijk voor je algemene gezondheid, maar voorkomt niet automatisch alle overgangsklachten.
Bij hinderlijke opvliegers bestaan medische behandelingen waarvan de werking beter is onderzocht, waaronder hormoontherapie. Bespreek met je huisarts wat in jouw situatie mogelijk en wenselijk is.
Zijn kruiden bewezen effectief bij overgangsklachten?
Voor veel kruidenmiddelen die bij overgangsklachten worden verkocht is het bewijs beperkt, wisselend of onvoldoende.
Traditioneel gebruik en wetenschappelijk bewezen werkzaamheid zijn niet hetzelfde. Op deze website wordt daarom per kruid zo duidelijk mogelijk aangegeven wat traditioneel gebruik is en wat er uit onderzoek bekend is.
Wanneer moet je extra voorzichtig zijn met kruiden?
Extra zorgvuldigheid is belangrijk bij medicatiegebruik, hormoontherapie, hormoongevoelige aandoeningen en andere chronische gezondheidsproblemen.
Controleer daarom altijd de veiligheidsinformatie van het afzonderlijke kruid.
Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?
Maak een afspraak bij klachten waarover je je zorgen maakt, wanneer de klachten veel invloed hebben op je dagelijks leven of wanneer je twijfelt of ze wel door de overgang komen.
Laat bloedverlies beoordelen wanneer je al langer dan een jaar niet meer ongesteld bent geweest. Bespreek overgangsklachten ook met je huisarts wanneer ze vóór je 40e beginnen.
Bij pijn op de borst, ernstige benauwdheid, flauwvallen of andere acute klachten is snelle medische beoordeling nodig.
Bronnen
- Verhelst J. – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
- Thuisarts.nl – Overgang en overgangsklachten
- Thuisarts.nl – Opvliegers in de overgang
- European Medicines Agency – Herbal medicines