Onrust & slaap
Valeriaan bij onrust, spanning en moeite met slapen
Valeriana officinalis
Valeriaan wordt traditioneel gebruikt bij innerlijke onrust, spanning en moeite met inslapen. Het past vooral wanneer het lichaam moe is, maar het hoofd of zenuwstelsel moeilijk tot rust komt.
Valeriaan is één van de bekendste rustgevende kruiden binnen de Europese kruidengeneeskunde. Het wordt vooral genoemd bij innerlijke onrust, spanning en moeite met inslapen.
Het past vooral wanneer iemand wel moe is, maar niet goed kan ontspannen. Denk aan avondonrust, piekeren, gespannen spieren of een lichaam dat maar “aan” blijft staan.
Valeriaan wordt gebruikt als thee, tinctuur of extract. De geur en smaak zijn uitgesproken en niet iedereen vindt valeriaan prettig als thee.
Wat is de werking van valeriaan?
Het wordt traditioneel gebruikt bij innerlijke onrust, spanning en moeite met inslapen. Het kruid wordt vooral gekozen wanneer ontspanning moeilijk op gang komt.
Sommige mensen merken snel verschil, terwijl het bij anderen geleidelijker werkt. Valeriaan past niet automatisch bij elke vorm van slecht slapen.
Valeriaan combineren met andere kruiden
Dit kruid wordt in de kruidengeneeskunde vaak gecombineerd met andere rustgevende kruiden, zoals passiebloem, citroenmelisse, slaapmutsje, hop of haverkruid.
Welke combinatie passend is, hangt af van het klachtenbeeld. Piekeren in de avond vraagt soms iets anders dan doorslaapproblemen of overdag gespannen blijven.
Waar staat valeriaan om bekend?
Het staat vooral bekend als kruid voor rust, ontspanning en slaap. Het wordt traditioneel gebruikt wanneer iemand moeilijk kan ontspannen, blijft piekeren of moeite heeft met inslapen.
Het past vooral bij onrust van het zenuwstelsel: wel moe zijn, maar toch niet echt kunnen zakken in rust.
Voor welke klachten wordt valeriaan gebruikt?
Het wordt vooral traditioneel gebruikt bij innerlijke onrust, spanning, nerveuze prikkelbaarheid en moeite met inslapen.
Het past vooral wanneer het hoofd in de avond actief blijft of wanneer het lichaam gespannen aanvoelt.
Eigenschappen van valeriaan
Rustgevend voor het zenuwstelsel
Traditioneel gebruikt bij innerlijke onrust en spanning.
Ondersteunend bij inslapen
Past wanneer piekeren of mentale activiteit het inslapen bemoeilijkt.
Bij nerveuze prikkelbaarheid
Wordt gebruikt wanneer iemand zich gespannen, rusteloos of overprikkeld voelt.
Niet voor iedereen hetzelfde
Sommige mensen reageren goed op valeriaan, terwijl anderen er weinig van merken of zich er juist minder prettig bij voelen.
Gebruik je valeriaan als thee of tinctuur?
Valeriaan kan als thee worden gebruikt, vooral in de avond. Toch vindt niet iedereen valeriaanthee prettig, omdat de wortel een sterke geur en uitgesproken smaak heeft.
Gebruik voor één kop ongeveer 1 volle theelepel fijngesneden valeriaanwortel op 200 ml heet water. Laat 10 tot 15 minuten afgedekt trekken en zeef de wortel daarna uit.
Valeriaan wordt daarom ook vaak gebruikt als tinctuur of extract. Deze bereidingen zijn anders samengesteld dan thee en worden gebruikt volgens de dosering van het betreffende product.
Waarom ruikt valeriaan zo sterk?
Valeriaanwortel heeft een heel eigen geur. Veel mensen vinden die geur sterk, muf of een beetje vergelijkbaar met oude sokken. Dat hoort bij valeriaan en zegt niet dat het kruid bedorven is.
Vooral de gedroogde wortel ruikt duidelijk. Daarom wordt valeriaan in thee niet door iedereen gewaardeerd.
Wat gebruik je van de plant?
Voor kruidkundig gebruik wordt vooral de wortel gebruikt. Die wordt geoogst wanneer de plant volwassen is en daarna verwerkt voor thee, tinctuur of extract.
De bloem en bladeren zijn herkenbaar in het veld, maar voor de bekende toepassing van valeriaan wordt vooral de wortel gebruikt.
Herkenning, standplaats, teelt en oogst
Herkenning: valeriaan heeft geveerde bladeren en schermachtige trossen met kleine lichtroze tot witte bloemen.
Oorsprong: valeriaan is inheems in Nederland en komt onder andere voor in vochtige graslanden en langs slootkanten.
Kruidentuin: valeriaan groeit goed op zonnige tot halfschaduwrijke plekken met voedzame, licht vochtige grond.
Oogst: voor kruidkundig gebruik wordt vooral de wortel geoogst, meestal in het najaar wanneer de plant voldoende ontwikkeld is.
Wildpluk: valeriaan kan in Nederland in het wild voorkomen, maar pluk alleen op schone plekken en laat altijd voldoende planten staan.
Veiligheid en aandachtspunten
- Valeriaan kan slaperigheid veroorzaken.
- Voorzichtig bij combinatie met slaapmiddelen of kalmeringsmiddelen.
- Bij eerste gebruik liever niet direct autorijden of machines bedienen.
- Niet gebruiken bij zwangerschap of borstvoeding zonder deskundig advies.
- Gebruik bij kinderen alleen in overleg met een deskundige.
- Bij aanhoudende of ernstige slaapproblemen is medische beoordeling belangrijk.
Voor de officiële veiligheidslijn kun je ook de EMA-monografie over valeriaanwortel bekijken.
Veelgestelde vragen over valeriaan
Wat is de werking van valeriaan?
Valeriaan wordt traditioneel gebruikt bij innerlijke onrust, spanning en moeite met inslapen. Het past vooral wanneer het zenuwstelsel moeilijk tot rust komt.
Werkt valeriaan echt?
Sommige mensen ervaren steun van valeriaan, vooral bij onrust en moeite met inslapen. Het werkt niet bij iedereen hetzelfde.
Hoe lang duurt het voordat valeriaan werkt?
Sommige mensen merken vrij snel iets, terwijl anderen pas na regelmatig gebruik verschil ervaren.
Kun je valeriaan elke dag gebruiken?
Valeriaan wordt vaak tijdelijk gebruikt. Langdurig dagelijks gebruik zonder duidelijke reden of begeleiding is niet verstandig.
Is valeriaan verslavend?
Valeriaan staat niet bekend als verslavend zoals sommige slaapmiddelen. Toch is het verstandig om het bewust en niet eindeloos te gebruiken.
Kun je valeriaan als tinctuur gebruiken?
Ja, valeriaan wordt vaak als tinctuur gebruikt. Dit is een geconcentreerdere vorm dan thee en wordt meestal in kleine hoeveelheden ingenomen.
Bronnen
- Verhelst – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
- EMA – Valerianae radix
- ESCOP Monographs – Valeriana officinalis
Verder lezen over slaap, spanning en rustgevende kruiden
Kan valeriaan geschikt zijn bij jouw onrust of slaapproblemen?
Valeriaan past niet bij iedereen. Bij persoonlijk kruidenadvies kijk ik mee naar je klachtenpatroon, medicijngebruik en welke kruiden het beste bij jouw situatie passen.
Bekijk persoonlijk kruidenadvies →Dit kruid bestellen?
Veel kruiden uit de kennisbank zijn ook gedroogd verkrijgbaar in de webshop. Bekijk het aanbod met losse kruiden.
Bekijk de losse kruiden →