Op deze pagina
Geneeskrachtige kruidentuin aanleggen – stap voor stap je eigen kruidenapotheek
Keukenkruiden in potten en bakken zijn inmiddels heel gewoon geworden. In bijna elk tuincentrum vind je wel een flinke afdeling met kruidenplanten. Als je goed kijkt, staan daar soms ook geneeskrachtige kruiden tussen die niet alleen lekker zijn in de keuken, maar ook traditioneel gebruikt worden binnen de kruidengeneeskunde.
Denk bijvoorbeeld aan salie, tijm en citroenmelisse. Dat zijn meteen ook fijne geneeskrachtige kruiden om mee te beginnen. Je hoeft ook echt niet meteen een grote kruidentuin aan te leggen. Juist een kleine start werkt vaak beter. Let wel op de juiste soort — niet alle soorten hebben dezelfde medicinale eigenschappen.
Begin met een paar kruiden die je mooi vindt, die je aanspreken en waar je ook echt iets mee wilt doen. Vanuit daar kun je later altijd verder uitbreiden.
Stappenplan voor een geneeskrachtige kruidentuin
Bepaal welke geneeskrachtige kruiden je wilt hebben
Denk eerst na over welke kruiden je in je tuin wilt. Kijk niet alleen naar wat mooi is, maar ook naar waar je de kruiden voor zou willen gebruiken. Bijvoorbeeld voor hoest, stress, huid, spijsvertering of ontspanning. Begin gewoon met een stuk of vier kruiden. Meer kan later altijd nog.
Nog geen idee welke geneeskrachtige kruiden je aanspreken? Kijk dan eens op de pagina kruidenfiches A–Z voor inspiratie.
Bepaal waar je ze gaat zetten
Niet iedereen heeft plek voor een grote kruidentuin in de volle grond. Gelukkig hoeft dat ook niet. Veel geneeskrachtige kruiden doen het prima in bakken, potten of een moestuinbak. Kijk dus vooral wat past bij jouw ruimte en hoeveel zon die plek krijgt.
Kijk goed naar de juiste standplaats
Niet elk kruid wil hetzelfde. Het ene kruid houdt van veel zon en droge grond, terwijl een ander juist liever wat meer vocht of beschutting heeft. Als je daar in het begin al rekening mee houdt, scheelt dat later veel gedoe.
Kies of je gaat zaaien of planten koopt
Sommige geneeskrachtige kruiden kun je makkelijk zelf zaaien, terwijl andere fijner zijn om als jong plantje te kopen. Zeker als je net begint, kan dat een stuk makkelijker zijn. Let bij het kopen of bestellen goed op de juiste Latijnse naam. Binnen de kruidengeneeskunde maakt de soort echt uit.
Begin met planten en zaaien
Als je eenmaal weet welke kruiden je wilt en waar ze komen te staan, kun je gaan beginnen. Zet vaste kruiden op hun plek, vul bakken of potten met geschikte aarde en start eventueel met voorzaaien als dat handiger is.
Kijk wat goed groeit en wat niet
De eerste periode is vooral kijken en leren. Sommige kruiden slaan meteen goed aan, andere hebben wat meer tijd nodig. Juist in deze fase leer je veel over wat wel en niet werkt in jouw tuin.
Oogst op het juiste moment
Ook het moment van oogsten maakt uit. Sommige kruiden gebruik je vooral als blad, andere juist als bloem of zaad. Meestal oogst je op een droge dag en op een moment dat de plant mooi en krachtig is.
Gebruik kruiden vers of droog ze
Een deel van je geneeskrachtige kruiden kun je meteen vers gebruiken, bijvoorbeeld in thee of in de keuken. Andere kruiden kun je beter drogen, zodat je er later ook nog iets aan hebt. Wat het handigst is, verschilt per kruid.
Bouw rustig verder uit
Een geneeskrachtige kruidentuin hoeft niet in één keer af te zijn. Meestal werkt het beter om klein te beginnen en later uit te breiden. Zo houd je overzicht en kies je bewuster welke kruiden je echt wilt toevoegen.
Top 10 geneeskrachtige kruiden voor je kruidentuin
Met EHBO-kruiden bedoel ik hier geen kruiden voor echte noodgevallen, maar geneeskrachtige kruiden die handig zijn om dichtbij te hebben bij kleine, alledaagse klachten.
1. Kamille (Matricaria chamomilla)
Fijn bij een gevoelige maag, buikkrampen, onrust en ook uitwendig bij een geïrriteerde huid.
2. Goudsbloem (Calendula officinalis)
Een klassieker voor de huid. Mooi bij schrale plekken, kleine wondjes en een huid die wat extra rust kan gebruiken.
3. Tijm (Thymus vulgaris)
Een heel handig kruid in het verkoudheidsseizoen. Vooral fijn als er slijm vastzit en de luchtwegen wat ondersteuning kunnen gebruiken.
4. Salie (Salvia officinalis)
Voor keel en mond is salie echt een van de eerste geneeskrachtige kruiden waar ik aan denk. Handig om in huis te hebben in het najaar en de winter.
5. Pepermunt (Mentha × piperita)
Goed om bij de hand te hebben bij een volle buik, gasvorming of een misselijk gevoel na het eten.
6. Citroenmelisse (Melissa officinalis)
Een zacht en prettig kruid voor onrust, spanning en een buik die op stress reageert.
7. Lavendel (Lavandula angustifolia)
Een fijn geneeskrachtig kruid om dichtbij te hebben in drukke of onrustige periodes, juist als rust en ontspanning welkom zijn.
8. Venkel (Foeniculum vulgare)
Fijn bij een opgeblazen gevoel, rommelende buik en lichte buikkrampen.
9. Rozemarijn (Salvia rosmarinus)
Een praktisch kruid dat niet alleen lekker ruikt, maar ook fijn is als verwarmend en activerend kruid.
10. Duizendblad (Achillea millefolium)
Een mooi traditioneel geneeskrachtig kruid dat goed past in een kruidentuin en breed inzetbaar is.
De geneeskrachtige kruiden die ik gekozen heb
Ik heb gekozen voor een combinatie van kruiden voor rust, luchtwegen, spijsvertering, huid en algemene ondersteuning. Zo ontstaat er langzaam een kruidentuin met geneeskrachtige kruiden waar ik ook echt iets mee kan.
Als plant kocht ik alvast citroenmelisse, salie, pepermunt, lavendel, rozemarijn en tijm. De rest wil ik zelf zaaien.
- Citroenmelisse – voor onrust, spanning en als fijn theekruid.
- Pepermunt – voor de spijsvertering en een frisse thee.
- Salie – vooral voor keel, mond en veel zweten.
- Lavendel – voor rust, ontspanning en sfeer in de tuin.
- Rozemarijn – als verwarmend en aromatisch kruid.
- Tijm – voor luchtwegen, keuken en als sterk basiskruid.
- Kamille – voor buik, rust en een gevoelige huid.
- Slaapmutsje – voor ontspanning en moeite met inslapen.
- Moederkruid – een traditioneel kruid dat ik graag in de tuin wilde hebben.
- Sint-Janskruid – voor het zenuwstelsel en als klassiek zonnekruid.
- Valeriaan – voor spanning, onrust en slaap.
- Brandnetel – als veelzijdig kruid voor thee, voeding en algemene ondersteuning.
- Hyssop – een mooi kruid voor luchtwegen en als aromatisch tuinkruid.
Mei 2026 – mijn kruidentuin
In mei liep ik tegen een aantal problemen aan. De voorgezaaide plantjes te snel naar buiten gedaan en blijven wat groei betreft flink achter.
Ik heb dus ook wat grotere exemplaren besteld: kamille, hyssop, moederkruid, valeriaan en st. Janskruid.
Verder heb ik de Salie verzopen, teveel water gegeven. Ze hebben het niet gered. Ik wil na de vakantie even zoeken voor nieuwe Salvia officinalis.
Salie heeft teveel water gekregen
Door aangekochte plantjes is de Big John in 1 keer goed gevuld!
Nogmaals de moestuintafel
Aangekochte kamille.
Slaapmutjes begint te groeien!
Dit gaat nog wel even duren…. oa Kamille en Valeriaan
Anijs begint nu echt te groeien
Ijzerhard zaait zichzelf makkelijk uit.
Onvoorstelbaar hoe snel alles groeit nu!
Big John raakt vol
Moederkruid bijna in bloei
Slaapmutsje: wat een verschil met begin Mei
April 2026 – mijn kruidentuin
April staat in het teken van zaaien en verder opbouwen. In deze maand zet ik de gekochte plantjes in de bakken en begin ik binnen met zaaien in een kweekbak.
Dit is ook de fase waarin timing belangrijk wordt. Wat kan nu al naar buiten, wat wacht nog even en welke geneeskrachtige kruiden hebben juist een rustige start nodig?
Eind april werd het weer flink warmer en scheen de zon volop. De zaailingen begonnen lekker te groeien. Sommige kon ik al verpotten naar een groter potje, andere zette ik meteen in de moestuinbakken, zoals calendula en slaapmutsje.
Eind april installeerde ik ook een Gardena Microdrip systeem ivm onze komende vakanties.
Deze kruiden heb ik binnen voorgezaaid.
De eerste kruiden staan klaar om geplant te worden.
De zaailingen komen op.
Het prachtige blad van salie.
Duizendblad groeit hard.
Begin april: geduld hebben, slaapmutsje ingezaaid.
Heerlijk geurende rozemarijn.
Eind april: de eerste knoppen verschijnen! Duizenblad.
Eind april: het heeft even geduurd omdat de nachten nog koud waren, maar Anijs komt op!
Gekochte jonge plantjes Echinacea.
Calendula zaailingen krijgen ook wat body… .
slaapmutsje
Tomaat, hyssop, kamille en valeriaan van de zaaibak overgezet naar iets grotere potjes
Maart 2026 – mijn kruidentuin
De kruidentuin begint langzaam vorm te krijgen. Ik ben gestart met de eerste speciebakken, heb de eerste geneeskrachtige kruiden een plek gegeven en alvast materialen verzameld voor de verdere opbouw. Ook de Big John is inmiddels binnen, samen met makkelijke moestuinmix en extra bakken.
Dit was vooral de maand van de eerste keuzes. Welke kruiden wil ik echt in de tuin hebben? Wat zet ik liever in een bak en wat misschien later in de volle grond? En wat koop ik alvast als plant, zodat ik niet alles zelf hoef op te kweken?
De eerste speciebakken zijn gevuld.
Lavendel, tijm, rozemarijn en citroenmelisse.
Citroenmelisse.
De Big John is gearriveerd.
Makkelijke moestuinmix voor in de Big John.
Nog wat extra speciebakken gehaald.
