Menstruatie en cyclus
Menstruatieklachten en cyclus
Klachten rond de menstruatie kunnen vóór, tijdens of tussen menstruaties ontstaan. Denk aan buikpijn, hoofdpijn, vermoeidheid, stemmingswisselingen of een cyclus die telkens anders verloopt.
Op deze pagina lees je welke klachten vaak voorkomen, wat je zelf kunt doen en welke rol kruiden eventueel kunnen spelen.
Wat zijn menstruatieklachten?
Menstruatieklachten zijn lichamelijke of emotionele klachten die samenhangen met een bepaalde fase van de cyclus. Ze kunnen vóór de menstruatie beginnen, tijdens de bloeding optreden of samengaan met een onregelmatige cyclus.
De timing maakt veel uit. Pijn tijdens de menstruatie vraagt om een andere aanpak dan klachten die iedere maand vóór de menstruatie terugkomen. Bij een onregelmatige of uitblijvende menstruatie is het belangrijk eerst naar mogelijke oorzaken te kijken.
Herken jij dit?
Menstruatieklachten in het kort
- Menstruatiepijn ontstaat meestal tijdens of vlak vóór de menstruatie.
- Bij PMS keren lichamelijke en psychische klachten vóór de menstruatie terug en nemen ze daarna weer af.
- Een onregelmatige menstruatie kan veel verschillende oorzaken hebben.
- Welke aanpak zinvol is, hangt af van het soort klacht en het moment waarop deze optreedt.
- Nieuwe, hevige of opvallende klachten moet je niet automatisch aan de cyclus toeschrijven.
Niet iedere cyclusklacht is hetzelfde
De ene vrouw heeft vooral last van krampen tijdens de menstruatie. Een ander merkt iedere maand in de dagen ervoor veranderingen in stemming, slaap, energie of eetlust. Ook kan de menstruatie vroeg, laat of een tijd helemaal niet komen.
Daarom is het zinvol om niet alleen naar de klacht te kijken, maar ook naar het moment in de cyclus waarop deze ontstaat.
Menstruatiepijn en buikkrampen
Tijdens de menstruatie trekt de baarmoeder samen om het baarmoederslijmvlies af te stoten. Dat kan krampen of een zeurende pijn in de onderbuik veroorzaken. De pijn kan uitstralen naar de rug of benen.
Warmte, rustig bewegen en voldoende ontspanning kunnen soms verlichting geven. Hevige of toenemende pijn kan ook een andere oorzaak hebben en verdient beoordeling.
PMS-symptomen
Bij PMS keren klachten steeds terug in de periode vóór de menstruatie en nemen ze af zodra de menstruatie begint. Mogelijke klachten zijn prikkelbaarheid, somberheid, gespannen borsten, hoofdpijn, vocht vasthouden en vermoeidheid.
Een klachtendagboek kan helpen om te zien of er echt een terugkerend patroon bestaat.
Onregelmatig ongesteld
Een onregelmatige menstruatie kan samenhangen met zwangerschap, stress, intensief sporten, grote veranderingen in gewicht, de puberteit, de overgang, medicijnen of een aandoening zoals PCOS.
Daarom is een onregelmatige cyclus niet iets wat je automatisch met één kruid probeert te regelen.
Wat kun je zelf doen bij menstruatieklachten?
Houd enkele cycli bij wanneer de klachten beginnen, hoe lang ze duren en wanneer de menstruatie start. Zo wordt duidelijker of er een vast patroon is.
- Gebruik warmte bij krampen, bijvoorbeeld een kruik of warme douche.
- Blijf rustig bewegen als dat prettig voelt.
- Let op voldoende slaap, regelmatige maaltijden en ontspanning.
- Noteer bloedverlies, pijn en andere terugkerende klachten.
- Doe een zwangerschapstest als je menstruatie uitblijft en zwangerschap mogelijk is.
Waar heb jij vooral last van?
Kies het onderwerp dat het beste aansluit bij jouw klachten.
Welke rol kunnen kruiden spelen?
Kruiden worden niet alleen gekozen omdat iemand menstruatieklachten heeft. De keuze hangt af van het soort klacht, de timing en andere factoren die meespelen.
Bij milde menstruatiekrampen wordt duizendblad traditioneel gebruikt. Bij PMS is monnikspeper het bekendste onderzochte kruid. Andere kruiden kunnen vooral gericht zijn op bijkomende klachten, zoals spanning of moeilijk ontspannen.
Kruiden herstellen niet automatisch een onregelmatige cyclus. Vooral bij hormonale medicatie, anticonceptie, een kinderwens, zwangerschap of een hormoongevoelige aandoening is extra voorzichtigheid nodig.
Meer lezen over afzonderlijke kruiden
Bekijk traditioneel gebruik, onderzoek en veiligheidsinformatie in de afzonderlijke kruidenfiches.
Wat valt onder menstruatieklachten?
Daaronder vallen onder andere krampen, pijn in de onderbuik of rug, hoofdpijn, vermoeidheid, stemmingsveranderingen en een onregelmatige cyclus. Het moment waarop een klacht optreedt helpt om onderscheid te maken.
Zijn klachten vóór de menstruatie altijd PMS?
Nee. Bij PMS is er een terugkerend patroon: de klachten ontstaan steeds vóór de menstruatie en nemen daarna weer duidelijk af. Een klachtendagboek kan helpen om dit patroon te herkennen.
Kunnen kruiden een onregelmatige cyclus herstellen?
Niet automatisch. Een onregelmatige cyclus heeft veel mogelijke oorzaken. Het is belangrijk eerst te kijken naar zwangerschap, levensfase, stress, medicatie en mogelijke aandoeningen.
Wat helpt direct bij menstruatiepijn?
Warmte, rustig bewegen en zo nodig een geschikte pijnstiller kunnen helpen. Bespreek met de huisarts of apotheek wat voor jou veilig is. Laat hevige of toenemende pijn beoordelen.
Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?
- als je iedere maand erge pijn hebt;
- als de pijn erger wordt of ook buiten de menstruatie voorkomt;
- bij veel bloedverlies, grote stolsels of snel moe en duizelig worden;
- bij bloedverlies tussen menstruaties of na de overgang;
- als menstruaties maandenlang uitblijven;
- als psychische klachten rond PMS ernstig zijn.
Veiligheid bij kruiden
Controleer altijd de veiligheidsinformatie van het afzonderlijke kruid. Extra zorgvuldigheid is nodig bij medicatie, hormonale anticonceptie, een kinderwens, zwangerschap en hormoongevoelige aandoeningen.
Bronnen
- Verhelst J. – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
- Thuisarts – Veel pijn als ik ongesteld ben
- Thuisarts – Premenstrueel syndroom
- Thuisarts – Niet regelmatig ongesteld
- European Medicines Agency – Herbal medicines