Gewrichtsklachten kunnen zich op verschillende manieren laten merken.

• pijn of gevoeligheid in één of meer gewrichten
• stijfheid bij het opstaan of na een periode van rust
• pijn tijdens bewegen, tillen, lopen of traplopen
• minder soepel of minder ver kunnen bewegen
• een gewricht dat dik, rood of warm wordt
• klachten die na belasting lang blijven aanhouden
• krakende of schurende gewrichten

Een krakend gewricht zonder pijn hoeft niet direct iets ernstigs te betekenen. Kraken in combinatie met pijn, zwelling of minder beweeglijkheid verdient wel aandacht.

Gewrichtsklachten kunnen ontstaan door een plotselinge blessure, maar ook door langdurige overbelasting of steeds dezelfde beweging. Soms worden de klachten juist erger doordat iemand weinig beweegt en de gewrichten steeds stijver worden.

Andere mogelijke oorzaken zijn slijtage, een ontsteking, jicht of een reumatische aandoening. Ook spieren, pezen en banden rond het gewricht kunnen pijn veroorzaken die als gewrichtspijn wordt ervaren.

Tijdens de nacht beweeg je minder. Daardoor kunnen gewrichten en de omliggende spieren bij het opstaan tijdelijk stijver aanvoelen. Bij veel mensen neemt deze stijfheid af nadat zij rustig in beweging zijn gekomen.

Langdurige ochtendstijfheid kan ook passen bij een ontstekingsproces of een reumatische aandoening. Bespreek het met de huisarts wanneer de stijfheid lang aanhoudt, steeds erger wordt of samengaat met zwelling, warmte of andere klachten.

Volledige rust is bij gewrichtsklachten niet altijd de beste oplossing. Vaak helpt het om een goede balans te zoeken tussen bewegen, belasten en herstellen.

• Blijf rustig bewegen binnen de grenzen van wat goed voelt.
• Bouw belasting geleidelijk op en vermijd plotselinge zware inspanning.
• Wissel bewegingen af wanneer steeds dezelfde beweging klachten geeft.
• Gebruik warmte wanneer dat prettig voelt bij stijve gewrichten.
• Neem voldoende hersteltijd na zwaardere belasting.
• Let op lichaamsgewicht, omdat extra gewicht vooral knieën, heupen en enkels meer belast.
• Forceer niet wanneer een gewricht duidelijk dik, rood, warm of sterk pijnlijk is.

Blijven de klachten bestaan, dan kan een huisarts of fysiotherapeut helpen om de oorzaak en een passende manier van bewegen te beoordelen.

Binnen de kruidengeneeskunde worden verschillende kruiden gebruikt bij stijve, gevoelige of pijnlijke gewrichten. De kruiden hebben niet allemaal dezelfde toepassing.

• Moerasspirea wordt traditioneel gebruikt bij lichte pijn en stijve of gevoelige gewrichten.
• Brandnetelblad wordt gebruikt binnen kruidenmengsels rond gewrichten, uitscheiding en stofwisseling.
• Duivelsklauw wordt vooral gebruikt bij langdurige stijfheid en pijnlijke gewrichten.
• Gember is een verwarmend kruid dat wordt gebruikt wanneer stijfheid en kou op de voorgrond staan.
• Kurkuma wordt gebruikt bij klachten waarbij irritatie en ontstekingsgevoeligheid een rol lijken te spelen.
• Heermoes wordt traditioneel gebruikt ter ondersteuning van bindweefsel en mineralenhuishouding.

Dit is geen vaste kruidenlijst die voor iedereen geschikt is. De keuze hangt af van het klachtenbeeld, de oorzaak, medicijngebruik en eventuele andere aandoeningen.

Kruiden zijn niet automatisch voor iedereen veilig. Sommige kruiden die bij gewrichtsklachten worden gebruikt, kunnen invloed hebben op de maag, galwegen, bloedstolling, bloeddruk of werking van medicijnen.

• Wees voorzichtig met moerasspirea en wilgenbast bij gebruik van bloedverdunners, een allergie voor salicylaten of een voorgeschiedenis met maagzweren.
• Duivelsklauw kan minder geschikt zijn bij maagzweren, galstenen of andere problemen van maag en galwegen.
• Kurkuma is niet altijd geschikt bij galwegproblemen en kan een wisselwerking hebben met bepaalde medicijnen.
• Gember kan in hogere doseringen invloed hebben op de bloedstolling.
• Gebruik kruiden tijdens zwangerschap of borstvoeding alleen na deskundig overleg.
• Controleer bij medicijngebruik altijd of de gekozen kruiden daarmee samengaan.

Laat gewrichtsklachten beoordelen wanneer je niet weet waar ze vandaan komen, wanneer ze lang blijven bestaan of wanneer ze duidelijk erger worden.

• een plotseling dik, rood, warm en sterk pijnlijk gewricht
• gewrichtspijn na een val, verdraaiing of ander ongeval
• niet meer op een been kunnen staan of een gewricht niet meer kunnen gebruiken
• koorts of ziek zijn in combinatie met een warm en gezwollen gewricht
• langdurige ochtendstijfheid
• meerdere gewrichten die tegelijkertijd pijnlijk of gezwollen zijn
• gewrichtspijn die het dagelijks functioneren duidelijk belemmert
• klachten die ondanks rustiger belasten niet verminderen

Welk kruid is het beste bij gewrichtspijn?

Er is niet één kruid dat bij iedere vorm van gewrichtspijn het beste werkt. Bij stijve en koude gewrichten kan een ander kruid passen dan bij een warm, gezwollen of geïrriteerd gewricht. Ook de oorzaak en het medicijngebruik zijn belangrijk.

Kunnen kruiden artrose genezen?

Kruiden kunnen artrose niet genezen en beschadigd kraakbeen niet herstellen. Ze kunnen soms wel worden gebruikt als ondersteuning bij stijfheid, pijn of ongemak. Bewegen, spierkracht, een passende belasting en zo nodig medische behandeling blijven belangrijk.

Is warmte goed bij gewrichtspijn?

Warmte kan prettig zijn bij stijve gewrichten en gespannen spieren rond een gewricht. Bij een gewricht dat plotseling rood, dik en warm is, is extra warmte meestal niet logisch en is het verstandig om de oorzaak te laten beoordelen.

Moet je rusten of bewegen bij gewrichtspijn?

Dat hangt af van de oorzaak. Bij veel langdurige klachten helpt rustig blijven bewegen, terwijl een acute blessure tijdelijk meer rust nodig kan hebben. Bewegen mag de klachten niet duidelijk verergeren.

• Verhelst J. Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
• ESCOP
• European Medicines Agency, Herbal monographs