Kurkuma wordt al eeuwen gebruikt in India en andere delen van Zuid-Azië. De wortelstok kreeg er een vaste plaats in de keuken, in traditionele kruidenbereidingen en bij feestelijke en religieuze gebruiken.

Via oude handelsroutes kwam het gele kruid ook in andere delen van Azië, het Midden-Oosten en later Europa terecht. De kleur was zo opvallend dat kurkuma vroeger ook werd gebruikt om textiel en voedsel geel te kleuren.

Van kurkuma gebruik je de wortelstok. Dit is het dikke, vertakte deel dat onder de grond groeit.

De wortelstok wordt vers gebruikt of na het drogen fijngesneden of tot poeder gemalen.

Herkenning: kurkuma is een tropische plant met lange, brede, frisgroene bladeren die rechtstreeks uit de grond lijken te komen. Onder de grond groeit een vertakte, knobbelige wortelstok. Van buiten is deze beige tot bruin; van binnen is hij helder geel-oranje.

Bloei: de plant kan een stevige bloemaar vormen met lichtgroene, witte of soms roze schutbladeren. In ons klimaat komt kurkuma binnenshuis of in een kas niet altijd tot bloei.

Standplaats: kurkuma houdt van warmte, een lichte plek en voedzame grond die vochtig blijft zonder kletsnat te worden. De plant verdraagt geen vorst.

Wildpluk: kurkuma groeit niet in het wild in Nederland en België. Wildpluk is hier daarom niet van toepassing.

In de kruidentuin: je kunt een gezonde wortelstok in het voorjaar in een ruime pot planten. Zet de pot warm en beschut of kweek de plant in een kas. Haal hem ruim vóór de eerste nachtvorst naar binnen.

Oogst: de wortelstokken zijn klaar om te oogsten wanneer het blad aan het einde van het groeiseizoen geel wordt en afsterft. Graaf ze voorzichtig uit en bewaar eventueel een gezond stukje om opnieuw te planten.

Drogen: was de wortelstokken goed, snijd ze in dunne plakjes en laat ze volledig drogen op een warme, luchtige plek of in een voedseldroger. Bewaar de droge stukjes donker en goed afgesloten.

Gebruik kurkuma niet als geneeskruid bij galstenen, een afgesloten of ontstoken galweg of een leveraandoening zonder dit eerst met een arts of apotheker te bespreken.

Gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding liever alleen de normale hoeveelheden die in voeding worden gebruikt.

• Kurkuma in eten is iets anders dan een sterk kurkuma- of curcuminesupplement.
• Gebruik een sterk supplement niet zomaar naast medicijnen; vraag bij twijfel advies aan je arts of apotheker.
• Stop met een supplement en neem contact op met een arts bij een gele huid of geel oogwit, donkere urine, hevige jeuk of ongewone vermoeidheid.
• Kurkuma kan bij sommige mensen de maag irriteren of winderigheid geven.

Waar is kurkuma goed voor?
Het kruid wordt traditioneel gebruikt bij een vol of zwaar gevoel na het eten, een trage spijsvertering en winderigheid.

Kun je kurkuma als thee drinken?
Ja. Gebruik gedroogde wortelstukjes of poeder en houd er rekening mee dat de smaak warm, aards en licht bitter is.

Kan kurkuma in Nederland groeien?
Ja, maar alleen op een warme plek, bijvoorbeeld in een pot of kas. De plant kan niet tegen vorst en groeit hier niet in het wild.

Is verse kurkuma hetzelfde als kurkumapoeder?
Beide komen van dezelfde wortelstok. Verse kurkuma is sappiger en zachter van smaak; gedroogd poeder is geconcentreerder en makkelijker te bewaren.

• EMA – Curcuma longa-wortelstok
• Verhelst – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten