Spijsvertering & traditioneel vrouwenkruid
Vrouwenmantel: werking bij dunne ontlasting en traditioneel gebruik
Alchemilla vulgaris
Vrouwenmantel is een looistofrijk kruid dat vooral wordt gebruikt bij tijdelijke dunne ontlasting en milde maag-darmklachten. De plant heeft daarnaast een lange traditie als vrouwenkruid, vooral rond de menstruatie.
Waar is vrouwenmantel goed voor?
Vrouwenmantel wordt vooral gebruikt bij tijdelijke niet-specifieke diarree en milde maag-darmklachten. De looistoffen geven het kruid een samentrekkend karakter. Daarnaast wordt vrouwenmantel traditioneel gebruikt bij menstruatieklachten, al is deze toepassing minder goed onderzocht.
Vrouwenmantel is een vaste plant met ronde, waaierachtige bladeren. Op de bladeren blijven waterdruppels vaak opvallend mooi liggen.
In de kruidengeneeskunde worden de bloeiende bovengrondse delen gebruikt. Het kruid bevat vooral looistoffen en daarnaast verschillende flavonoïden.
Vrouwenmantel is vooral bekend geworden als vrouwenkruid. Toch ligt de duidelijkst beschreven toepassing bij tijdelijke dunne ontlasting en milde maag-darmklachten. De toepassingen rond menstruatie zijn vooral gebaseerd op traditioneel gebruik.
Wat is de werking van vrouwenmantel?
Vrouwenmantel bevat relatief veel looistoffen. Deze stoffen hebben een samentrekkend effect op slijmvliezen en passen daardoor bij tijdelijk dunne ontlasting en sommige milde maag-darmklachten.
Daarnaast bevat het kruid flavonoïden en andere plantenstoffen. In laboratoriumonderzoek zijn onder andere samentrekkende, antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen gezien.
Voor het bekende gebruik bij menstruatieklachten is veel minder goed onderzoek bij mensen beschikbaar. Daarom beschrijven we dat als traditioneel gebruik en niet als bewezen hormonale werking.
Vrouwenmantel combineren met andere kruiden
Bij menstruatieklachten wordt vrouwenmantel traditioneel gecombineerd met kruiden zoals duizendblad of frambozenblad. Welke combinatie passend is, hangt af van de klacht.
Bij dunne ontlasting is het meestal niet nodig om veel verschillende kruiden te combineren. Voldoende drinken blijft bij diarree het belangrijkst.
Voor welke klachten wordt vrouwenmantel gebruikt?
Vrouwenmantel wordt vooral gebruikt bij tijdelijke niet-specifieke diarree en milde maag-darmklachten waarbij het samentrekkende karakter van looistoffen passend is.
Daarnaast heeft het kruid een lange traditie bij menstruatieklachten, zoals krampen en heviger bloedverlies. Voor deze toepassingen is de moderne klinische onderbouwing beperkt.
Eigenschappen van vrouwenmantel
Samentrekkend
De looistoffen geven vrouwenmantel een duidelijk samentrekkend karakter.
Voor de darmen
Vrouwenmantel wordt gebruikt bij tijdelijke dunne ontlasting en milde maag-darmklachten.
Looistofrijk
Looistoffen behoren tot de belangrijkste inhoudsstoffen van het kruid.
Traditioneel vrouwenkruid
Vrouwenmantel wordt van oudsher gebruikt rond de menstruatie, maar deze toepassing is minder goed onderzocht.
Hoe gebruik je vrouwenmantel?
Vrouwenmantel wordt meestal als thee gebruikt.
Gebruik voor één kop ongeveer 2 volle theelepels gedroogde vrouwenmantel op 200 ml heet water. Laat 8 tot 10 minuten afgedekt trekken en zeef het kruid daarna uit.
De thee smaakt mild kruidig en wat wrang door de looistoffen.
Gebruik vrouwenmantel bij acute diarree vooral kortdurend. Voldoende drinken is daarbij belangrijker dan het kruid zelf.
Wat gebruik je van de vrouwenmantel?
In de kruidengeneeskunde worden de bloeiende bovengrondse delen gebruikt.
Daaronder vallen het blad, de zachte stengeldelen en de kleine geelgroene bloemen.
De gedroogde medicinale grondstof wordt aangeduid als Alchemillae herba.
Is vrouwenmantel een hormoonkruid?
Vrouwenmantel wordt vaak een hormoonkruid genoemd, maar dat is eigenlijk te breed.
Er is onvoldoende goed onderzoek bij mensen om te zeggen dat vrouwenmantel vrouwelijke hormonen aantoonbaar reguleert of de hormoonbalans herstelt.
Het is nauwkeuriger om te zeggen dat vrouwenmantel traditioneel wordt gebruikt bij menstruatieklachten. Dat is iets anders dan een bewezen hormonale werking.
Herkenning, standplaats, teelt en oogst
Herkenning: vrouwenmantel heeft ronde tot waaierachtige, geplooide bladeren met een zacht behaard oppervlak. De kleine bloemen zijn geelgroen en staan in losse groepjes.
Standplaats: vrouwenmantel groeit graag op graslanden, langs bosranden en op andere plaatsen waar de bodem voldoende vochtig blijft.
Kruidentuin: vrouwenmantel is een makkelijke vaste plant. Ze groeit goed in zon of halfschaduw en houdt van grond die niet te droog wordt.
Oogst: de bloeiende bovengrondse delen worden tijdens de bloei geoogst. Kies gezonde planten en droog het kruid luchtig en uit direct zonlicht.
Wildpluk: binnen het geslacht Alchemilla komen veel soorten voor die sterk op elkaar lijken. Voor medicinaal gebruik is een goed herkende tuinplant of betrouwbaar gedroogd kruid daarom het eenvoudigst.
Veiligheid en aandachtspunten
- Vrouwenmantel wordt bij normaal kortdurend gebruik meestal goed verdragen.
- Niet gebruiken bij een bekende allergie of overgevoeligheid voor vrouwenmantel.
- Gebruik bij acute diarree slechts kortdurend en zorg vooral voor voldoende vocht.
- Bij bloed in de ontlasting, hoge koorts, hevige buikpijn of tekenen van uitdroging is medische beoordeling nodig.
- Voor medicinaal gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding zijn onvoldoende goede veiligheidsgegevens beschikbaar.
- Bij hevige, plotseling veranderde of onverklaarde menstruatieklachten is het belangrijk de oorzaak te laten beoordelen.
Voor vrouwenmantel zijn geen klinisch aangetoonde belangrijke interacties met geneesmiddelen gemeld. Gebruik je medicijnen en twijfel je over een combinatie, vraag dan advies aan arts of apotheker.
Veelgestelde vragen over vrouwenmantel
Waar is vrouwenmantel goed voor?
Vrouwenmantel wordt vooral gebruikt bij tijdelijke dunne ontlasting en milde maag-darmklachten. Daarnaast wordt het traditioneel gebruikt rond de menstruatie.
Waar is vrouwenmantelthee goed voor?
De thee wordt vooral gebruikt vanwege het looistofrijke en samentrekkende karakter van het kruid.
Helpt vrouwenmantel bij menstruatiekrampen?
Vrouwenmantel wordt hier traditioneel voor gebruikt, maar er is onvoldoende goed klinisch onderzoek om dit als bewezen werking te beschrijven.
Brengt vrouwenmantel hormonen in balans?
Daar is onvoldoende bewijs voor. De term hormoonbalans suggereert meer dan we op basis van onderzoek kunnen zeggen.
Kun je vrouwenmantel als thee drinken?
Ja. Hiervoor worden de gedroogde bloeiende bovengrondse delen gebruikt.
Waarom smaakt vrouwenmantel wat wrang?
Dat komt vooral door de looistoffen in het kruid.
Welke delen van vrouwenmantel gebruik je?
De bloeiende bovengrondse delen: blad, zachte stengels en bloemen.
Bronnen
- Verhelst – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
- ESCOP – Alchemillae herba, Lady’s Mantle
- ESCOP – kruiden en geneesmiddelinteracties
Dit kruid bestellen?
Veel kruiden uit de kennisbank zijn ook gedroogd verkrijgbaar in de webshop. Bekijk het aanbod met losse kruiden.
Bekijk de losse kruiden →