Kan je afvallen met kruiden?

Groene thee wordt veel gebruikt in afslanksupplementen. Het bevat cafeïne en antioxidanten zoals catechinen.

Sommige onderzoeken laten een klein effect zien op energieverbruik of vetstofwisseling, maar dat effect blijft meestal beperkt. Je valt dus niet ineens af door alleen groene thee te drinken.

Wel kiezen veel mensen ervoor om frisdrank of suikerhoudende dranken te vervangen door thee, en dat kan natuurlijk wel verschil maken.

Let op met geconcentreerde groene thee-extracten in supplementen. Hoge doseringen worden in verband gebracht met leverproblemen.

Garcinia cambogia was een tijd enorm populair in afslankproducten. Het bevat hydroxycitroenzuur (HCA), een stof die mogelijk invloed heeft op eetlust en vetaanmaak.

In de praktijk zijn de resultaten uit onderzoek wisselend. Veel mensen merken weinig verschil.

Daarnaast zijn er meldingen geweest van bijwerkingen en leverproblemen bij sommige supplementen.

Berberine krijgt de laatste jaren veel aandacht. Het is een gele plantstof die voorkomt in onder andere zuurbes.

Onderzoek kijkt vooral naar de invloed op bloedsuikerregulatie en insulinegevoeligheid. Sommige mensen merken daardoor minder schommelingen in trek of energie.

Berberine is geen onschuldig kruid. Het kan invloed hebben op medicijnen en is niet geschikt tijdens zwangerschap of borstvoeding.

Paardenbloem wordt vaak verwerkt in detox- en afslanktheeën. Dat komt vooral doordat het vochtafdrijvend werkt.

Daardoor kun je tijdelijk wat gewicht verliezen, maar dat is meestal vocht en geen vetmassa.

Sommige mensen gebruiken paardenbloemthee bij een zwaar of opgeblazen gevoel na rijk eten.

Venkel en pepermunt worden niet gebruikt omdat ze vet verbranden, maar eerder vanwege hun invloed op de spijsvertering.

Bij een opgeblazen gevoel, gasvorming of een zware maaltijd kunnen deze kruiden ondersteuning geven. Daardoor voelen mensen zich soms minder opgezet.

Dat is iets anders dan daadwerkelijk afvallen, maar online wordt dat verschil vaak niet duidelijk gemaakt.

Gember en cayennepeper worden vaak genoemd als kruiden die de stofwisseling verhogen.

Deze kruiden kunnen tijdelijk een warmer gevoel geven en het energieverbruik mogelijk heel licht verhogen. Dat betekent alleen niet automatisch dat je daardoor veel vet verbrandt.

Het effect op gewichtsverlies blijft meestal klein.

Veel afslanksupplementen bevatten cafeïne of stimulerende kruiden zoals guarana.

Daardoor kunnen mensen tijdelijk wat meer energie ervaren of iets minder eetlust hebben. Tegelijkertijd kunnen zulke producten ook zorgen voor hartkloppingen, onrust, trillen of slecht slapen.

Vooral combinaties van meerdere stimulerende stoffen zijn niet altijd verstandig.

Bij veel mensen speelt stress een grotere rol bij gewicht dan gedacht. Slecht slapen, onrust of spanning kunnen invloed hebben op trek in zoet of snelle koolhydraten.

Daarom worden binnen de kruidengeneeskunde soms kruiden gebruikt die meer gericht zijn op ontspanning en rust.

• citroenmelisse
• passiebloem
• lavendel
• haverstro

Niet om vet te verbranden, maar om het lichaam wat meer tot rust te brengen.

Binnen de kruidengeneeskunde wordt bij snacktrek of schommelingen in energie vaak niet alleen gekeken naar gewicht, maar ook naar eetpatroon, stress, slaap en bloedsuikerpieken.

Sommige kruiden worden traditioneel gebruikt als ondersteuning bij sterke trek in zoet of wisselende energie gedurende de dag.

• Kaneel – wordt vaak genoemd bij schommelingen in bloedsuiker en trek in zoet.
• Gymnema – een kruid dat bekendstaat om de invloed op zoetbeleving en eetlust.
• Berberine – wordt onderzocht vanwege mogelijke invloed op glucosehuishouding en insulinegevoeligheid.
• Venkel – wordt soms gebruikt bij snaaibehoefte of onrustig eten.
• Zoethout – wordt traditioneel gebruikt bij behoefte aan zoet, al is dit niet voor iedereen geschikt.

Dat betekent niet dat deze kruiden automatisch zorgen voor gewichtsverlies. Vaak draait het meer om ondersteuning van verzadiging, rustiger eetgedrag of minder sterke schommelingen in trek en energie.

Vooral bij bloedsuikerproblemen, diabetes of medicijngebruik is het belangrijk om niet zomaar met supplementen te experimenteren.

Veel afslanktheeën bevatten laxerend werkende kruiden zoals senna.

Daardoor lijkt het alsof je snel gewicht verliest, maar meestal gaat het vooral om vochtverlies of snellere darmpassage.

Dat is geen duurzame manier van afvallen. Langdurig gebruik kan juist darmklachten of verstoring van de stoelgang geven.

Soms wel, maar meestal indirect.

Kruiden kunnen bijvoorbeeld ondersteuning geven bij:

• een opgeblazen gevoel
• veel snacktrek
• stress-eten
• bloedsuikerschommelingen
• zware maaltijden
• vocht vasthouden
• rust en slaap

Maar kruiden vervangen geen gezonde voeding, beweging, slaap en leefstijl.

Wie structureel wil afvallen, heeft meestal meer aan:

• voldoende eiwitten en vezels
• regelmatige maaltijden
• minder ultrabewerkte voeding
• meer beweging
• voldoende slaap
• minder stress

Kruiden kunnen daar eventueel een aanvulling op zijn, maar niet de hoofdoplossing.

• Verhelst – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
• EMA – Herbal medicinal products database
• Hursel et al. – Green tea catechin plus caffeine supplementation and body-weight regulation
• Onakpoya et al. – Garcinia cambogia for weight loss: systematic review and meta-analysis
• Hu et al. – Effects of berberine on glucose and lipid metabolism
• Capsaicin and metabolism research overview