Wordt vaak gebruikt bij
Oost-Indische kers – gebruik en veiligheid
Tropaeolum majus
Oost-Indische kers kennen veel mensen vooral als sierplant met opvallende bloemen, maar het is ook een kruid met een lange traditie van gebruik. Vooral de verse plantdelen worden genoemd bij ondersteuning van de luchtwegen en urinewegen.
Binnen de kruidengeneeskunde wordt Oost-Indische kers vooral gezien als een scherp, aromatisch kruid met een duidelijke relatie tot mosterdolieglycosiden. Juist daardoor past het niet bij iedereen en is het geen kruid om zomaar langdurig of hoog gedoseerd in te zetten.
Belangrijkste werking
Scherp kruid dat vooral genoemd wordt bij luchtwegen en urinewegen.
Gebruikte delen
Vooral het bovengrondse deel en de verse plant worden gebruikt.
Traditionele inzet
Bij verkoudheid, keelklachten en soms ook bij de urinewegen.
Let op
Niet geschikt voor iedereen door de pittige, prikkelende aard van het kruid.
Voor welke klachten wordt Oost-Indische kers ingezet?
Oost-Indische kers wordt traditioneel vooral genoemd bij klachten waarbij een scherp en aromatisch kruid gewenst is. Denk dan vooral aan ondersteuning van de luchtwegen en in sommige gevallen ook de urinewegen.
- verkoudheid met wat meer slijmvorming
- keelklachten
- ondersteuning van de bovenste luchtwegen
- soms bij milde klachten van de urinewegen
Meer lezen over: luchtwegklachten
Eigenschappen van Oost-Indische kers
Oost-Indische kers heeft een pittige, frisse en licht peperige smaak. Dat scherpe karakter past goed bij de mosterdolieglycosiden waar de plant bekend om staat. Binnen de kruidengeneeskunde wordt het kruid daardoor vooral gezien als een actief en wat prikkelend kruid.
Het is geen zacht slijmvlieskruid zoals bijvoorbeeld kaasjeskruid of heemst. Juist daarom moet je goed kijken of het kruid past bij de klacht en bij de persoon.
Botanische info en teelt
Familie: Tropaeolaceae
Levensduur: eenjarig
Hoogte: afhankelijk van soort en standplaats, vaak bodembedekkend of rankend
Standplaats: zon tot halfschaduw
Kruidentuin: makkelijk zelf te zaaien en ook geschikt voor potten of bakken
Gebruikte delen: blad, bloem en soms de zaden
Oorsprong/inheems in Nederland: Oost-Indische kers is niet inheems in Nederland. Het is vooral een gekweekte tuinplant.
Oogst: De verse bladeren en bloemen worden meestal geoogst in het groeiseizoen, zolang de plant mooi fris en vitaal is.
Gebruik: de verse bloemen en jonge bladeren kunnen in kleine hoeveelheden aan salade of andere koude gerechten worden toegevoegd. Ze smaken pittig en peperachtig. Voor dit kruid geef ik geen theerecept, omdat vooral het verse kruid wordt gebruikt en een betrouwbare medicinale hoeveelheid in theelepels niet goed is vastgelegd.
Wildpluk: Dit is geen plant die je hier normaal als inheemse wilde plant tegenkomt. Voor wildpluk is Oost-Indische kers dus meestal geen logische soort.
Herkenning en verspreiding
Oost-Indische kers is makkelijk te herkennen aan de ronde bladeren en de opvallende bloemen in warme tinten zoals geel, oranje en rood. De bladeren hebben een vrij glad oppervlak en de nerven waaieren vanuit het midden uit.
Het is vooral een bekende tuinplant. Je ziet haar veel in moestuinen, siertuinen en soms verwilderd in de buurt van bebouwing, maar het is geen typische inheemse wilde plant.
Werkstoffen en onderzoek
Oost-Indische kers is vooral bekend vanwege de mosterdolieglycosiden. Dat zijn stoffen die ook verantwoordelijk zijn voor de scherpe smaak van de plant.
In de literatuur wordt de plant geregeld genoemd vanwege antimicrobiële eigenschappen in laboratoriumonderzoek. Dat is interessant, maar zulke uitkomsten betekenen niet automatisch dat een kruid in de praktijk hetzelfde effect heeft bij mensen.
Oost-Indische kers is beperkt onderzocht. Daarom blijft deze fiche bij voorzichtig omschreven traditioneel gebruik en worden er geen brede medische claims gedaan.
Vraag je je af of dit kruid bij jouw klacht past?
Veiligheid en aandachtspunten
Oost-Indische kers is geen onschuldig keukenkruid in de zin dat je het onbeperkt medicinaal kunt inzetten. Door de scherpe bestanddelen kan het kruid bij sommige mensen juist te prikkelend zijn.
- voorzichtig bij een gevoelige maag
- voorzichtig bij irritatie van maag of darmen
- niet zomaar langdurig gebruiken zonder goede reden
- bij zwangerschap, borstvoeding, medicatiegebruik of bestaande aandoeningen liever eerst extra goed nagaan of inzet passend is
Bij ernstigere klachten, terugkerende urinewegklachten, benauwdheid, hoge koorts of aanhoudende klachten hoort eerst gewone medische beoordeling.
Veelgestelde vragen
Is Oost-Indische kers eetbaar?
Ja, blad en bloemen worden ook culinair gebruikt. De smaak is peperig en pittig.
Is het een zacht kruid?
Nee, eerder een scherp en actief kruid. Daardoor past het niet in elke situatie.
Kun je het zelf kweken?
Ja, het is juist een van de makkelijkere planten voor tuin, bak of pot.
Bronnen
- ESCOP. Overzicht beschikbare monografieën. Oost-Indische kers werd hierin niet als aparte monografie teruggevonden.
- EMA. European Union herbal monographs en assessment reports. Voor Tropaeolum majus werd geen aparte EU-monografie teruggevonden.
- American Botanical Council / HerbalGram. Commission E monograph over nasturtium: bekijk bron