De huid is waarschijnlijk de bekendste toepassing van klitwortel.

Het kruid wordt vooral gebruikt bij een vette, onrustige en schilferige huid.

Daarnaast kent klitwortel traditioneel gebruik bij acne, eczeem, steenpuisten en psoriasis.

Bij zulke huidproblemen wordt klitwortel meestal langere tijd als inwendig kruid gebruikt en niet alleen plaatselijk op de huid aangebracht.

Bij ernstig eczeem, psoriasis of hardnekkige acne blijft het belangrijk om ook naar de oorzaak en een passende behandeling te kijken.

Klitwortel heeft een licht bittere smaak.

Bittere kruiden worden traditioneel vaak gebruikt wanneer de eetlust tijdelijk minder is.

Het gaat daarbij dus vooral om tijdelijk minder trek, niet om iedere vorm van spijsverteringsklachten.

Blijft de eetlust langere tijd weg of val je zonder duidelijke reden af, laat dan naar de oorzaak kijken.

Klitwortel kan de hoeveelheid urine wat verhogen.

Daardoor wordt het kruid gebruikt om de urinewegen extra door te spoelen bij milde klachten.

Daarbij is voldoende drinken belangrijk.

Bij koorts, bloed in de urine, flinke pijn bij het plassen of pijn in de zij of rug is klitwortel geen geschikte zelfzorg en is medische beoordeling nodig.

Voor deze kruidenfiche gaat het om de wortel van grote klit, Arctium lappa.

De wortel wordt meestal in het eerste groeijaar of vroeg in het tweede jaar geoogst, voordat de plant zijn grote bloeistengel vormt.

Daarna wordt de wortel gewassen, in stukken gesneden en gedroogd.

Gedroogde klitwortel kan worden gebruikt voor thee, tinctuur en andere kruidenbereidingen.

Klitwortel bevat veel inuline. Dat is een natuurlijke vezel die ook voorkomt in bijvoorbeeld cichoreiwortel en paardenbloemwortel.

Daarnaast bevat de wortel bitterstoffen en verschillende andere plantenstoffen.

Bekende stoffen uit klit zijn onder andere arctiin en arctigenin.

Voor het praktische gebruik van klitwortel hoef je deze namen niet te onthouden. Belangrijker is dat de hele wortel als kruidenbereiding wordt gebruikt.

Herkenning: grote klit is een forse plant met zeer grote, brede bladeren.

In het tweede jaar verschijnen stevige stengels met paarsroze bloemhoofdjes.

Later ontstaan de bekende klitten. De kleine haakjes daarvan blijven gemakkelijk aan kleding en dierenharen vastzitten.

Standplaats: grote klit groeit op voedselrijke ruige plekken, langs wegen, bij bebouwing en aan randen van terreinen.

Kruidentuin: klit heeft behoorlijk wat ruimte nodig en maakt een lange, stevige wortel.

Oogst: voor kruidengebruik wordt de jonge wortel geoogst voordat deze oud en sterk verhout raakt.

Wildpluk: bij het oogsten van de wortel verwijder je de hele plant. Zelf kweken is daarom vaak een betere keuze.

• Niet gebruiken bij een bekende allergie voor klitwortel.
• Klit behoort tot de composietenfamilie. Bij allergie voor planten uit deze familie is voorzichtigheid verstandig.
• Gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding liever niet medicinaal zonder deskundig advies.
• Bij ernstige nierproblemen of wanneer je van een arts weinig mag drinken, is een kruid dat de urineproductie verhoogt niet geschikt voor zelfzorg.
• Bij ernstige of langdurige huidklachten is het belangrijk om ook naar de oorzaak te laten kijken.

Gebruik je medicijnen of heb je problemen met de nieren of vochtbalans, overleg dan bij twijfel met arts of apotheker.

Gebruik je meerdere medicijnen of heb je een aandoening waarbij de vochtbalans belangrijk is, overleg dan bij regelmatig medicinaal gebruik met arts of apotheker.

Waar is klitwortel goed voor?
Klitwortel wordt vooral gebruikt bij een vette, onrustige of schilferige huid, tijdelijk minder eetlust en om de urinewegen extra door te spoelen.

Wat is de werking van klitwortel?
Klitwortel is een licht bitter kruid en kan de urineproductie wat verhogen. Daarnaast kent het een lange traditionele toepassing bij huidklachten.

Is klitwortel goed voor acne?
Klitwortel wordt traditioneel gebruikt bij een onrustige en vette huid en ook bij acne. Bij ernstige of hardnekkige acne is het belangrijk om daarnaast naar de oorzaak en behandeling te kijken.

Wordt klitwortel gebruikt bij eczeem en psoriasis?
Ja, ook bij eczeem en psoriasis kent klitwortel traditioneel gebruik. Het kruid is daarbij een aanvullende keuze en geen vervanging van behandeling.

Kun je klitwortel als thee drinken?
Ja. Gedroogde klitwortel kan met water worden bereid. Omdat de wortel hard is, wordt hij langer getrokken of kort gekookt.

Is klitwortel goed voor de spijsvertering?
Klitwortel wordt vooral gebruikt wanneer de eetlust tijdelijk minder is. Het is niet in de eerste plaats een kruid voor algemene maag- of darmklachten.

Is klitwortel vochtafdrijvend?
Klitwortel kan de urineproductie wat verhogen en wordt daarom gebruikt om de urinewegen extra door te spoelen.

Kan klitwortel samen met medicijnen?
Bij veel medicijngebruik of problemen met nieren en vochtbalans is overleg met arts of apotheker verstandig.

• Verhelst – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
• ESCOP – Klitwortel
• EMA – Arctii radix