Stress en spanning
Hartkloppingen bij stress: oorzaken en wat helpt?
Je hart klopt sneller, harder of onrustiger dan je gewend bent. Soms voel je een bonzend gevoel in je borst of keel, of lijkt je hart een slag over te slaan.
Op deze pagina lees je hoe stress en hartkloppingen kunnen samenhangen, waarom je de klachten soms juist in rust voelt en wanneer medische beoordeling belangrijk is.
Kun je hartkloppingen krijgen door stress?
Ja, stress kan ervoor zorgen dat je hart sneller, krachtiger of nadrukkelijker klopt. Je lichaam wordt alerter, je spieren spannen zich aan en je hartslag kan tijdelijk toenemen.
Hartkloppingen kunnen ontstaan tijdens een stressvol moment, maar soms vallen ze juist op wanneer je daarna gaat zitten of in bed ligt.
Stress is echter niet de enige mogelijke oorzaak. Nieuwe, aanhoudende of veranderende hartkloppingen mogen daarom niet automatisch aan spanning worden toegeschreven.
Wanneer direct medische hulp vragen?
Neem direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost wanneer hartkloppingen samengaan met pijn of druk op de borst, duidelijke benauwdheid, ernstige duizeligheid of het gevoel dat je flauwvalt.
Laat ook hartkloppingen beoordelen wanneer ze nieuw zijn, regelmatig terugkomen, lang aanhouden of duidelijk veranderen.
Losse kruiden voor stress & ontspanning
In de webshop vind je losse kruiden die traditioneel worden gebruikt bij spanning, onrust en moeilijk kunnen ontspannen.
Bekijk losse kruiden in de webshop →Herken jij dit?
Hartkloppingen bij stress in het kort
- Stress kan ervoor zorgen dat je hart sneller, krachtiger of nadrukkelijker klopt.
- Hartkloppingen kunnen tijdens spanning ontstaan, maar ook pas in rust duidelijk opvallen.
- Vermoeidheid, piekeren, slaaptekort en langdurige alertheid kunnen de klachten versterken.
- Hartkloppingen kunnen ook andere oorzaken hebben dan stress.
- Nieuwe, aanhoudende of veranderende klachten moeten medisch worden beoordeeld.
Wat zijn hartkloppingen?
Bij hartkloppingen ben je je opvallend bewust van je hartslag. Je kunt het hart sneller, harder of onregelmatiger voelen kloppen dan je gewend bent.
Hartkloppingen kunnen worden omschreven als:
- een bonzend gevoel in de borst of keel
- een snelle hartslag
- een onrustig of fladderend gevoel
- een slag die extra hard lijkt aan te komen
- het gevoel dat het hart een slag overslaat
De manier waarop hartkloppingen voelen, zegt niet altijd wat de oorzaak is. Aan het gevoel alleen kun je niet betrouwbaar vaststellen wat er met het hartritme gebeurt.
Hoe kunnen hartkloppingen door stress ontstaan?
Bij stress maakt het lichaam zich klaar om te reageren. Je aandacht neemt toe, spieren spannen zich aan en het hart kan sneller of krachtiger gaan kloppen.
Bij kortdurende stress neemt deze reactie meestal weer af wanneer de spanning voorbij is.
Wanneer stress langere tijd aanhoudt, kan het lichaam gevoeliger blijven reageren op drukte, emoties, gedachten en nieuwe prikkels. Je kunt daardoor sneller hartbonzen of hartkloppingen opmerken.
Hartkloppingen waarbij stress meespeelt komen vaak samen voor met:
- een hoge of gespannen ademhaling
- spanning in nek, schouders of kaken
- piekeren en moeilijk kunnen afschakelen
- overprikkeling
- slecht slapen
- vermoeidheid en onvoldoende herstel
Waarom voel je hartkloppingen soms juist in rust?
Hartkloppingen vallen niet altijd op tijdens het drukste moment. Overdag wordt je aandacht vaak ingenomen door werk, gesprekken, verkeer en andere bezigheden.
Wanneer je daarna gaat zitten of in bed ligt, is er minder afleiding. Je wordt je dan bewuster van lichamelijke signalen, waaronder je hartslag.
Daarnaast kan het lichaam na een drukke dag nog in een alerte stand staan. De omgeving is dan al rustig, terwijl hartslag, ademhaling en spierspanning nog niet volledig zijn teruggeschakeld.
Hartkloppingen in rust mogen niet automatisch aan stress worden toegeschreven. Laat ze beoordelen wanneer ze nieuw zijn, vaak terugkomen, aanhouden of veranderen.
Zijn hartbonzen en hartoverslagen hetzelfde?
Hartkloppingen is een verzamelnaam voor verschillende gevoelens. De één ervaart vooral een snelle of bonzende hartslag. Een ander voelt af en toe een harde slag of het gevoel dat het hart een slag overslaat.
Hartoverslagen kunnen soms duidelijker opvallen bij stress, vermoeidheid of wanneer je rustig zit.
Aan het gevoel alleen kun je echter niet vaststellen welk hartritme aanwezig is. Wanneer hartoverslagen regelmatig voorkomen, zonder duidelijke aanleiding ontstaan of samengaan met andere klachten, kan de huisarts beoordelen of verder onderzoek nodig is.
Kunnen hartkloppingen ook een andere oorzaak hebben?
Ja. Stress is één mogelijke verklaring, maar hartkloppingen kunnen ook samenhangen met andere lichamelijke of praktische factoren.
Denk bijvoorbeeld aan:
- koffie, energiedrank of andere stimulerende middelen
- alcohol
- roken
- slaaptekort of uitputting
- koorts of ziekte
- hormonale veranderingen
- bloedarmoede of schildklierproblemen
- medicijnen of supplementen
- een verandering in het hartritme
Daarom is het verstandig om niet zelf te concluderen dat hartkloppingen uitsluitend door spanning worden veroorzaakt.
Wat kun je bijhouden bij hartkloppingen?
Wanneer hartkloppingen terugkomen, kan het helpen om kort bij te houden wanneer ze ontstaan en wat eraan voorafging.
Noteer bijvoorbeeld:
- wanneer de hartkloppingen beginnen
- hoelang ze ongeveer duren
- of je zat, lag, bewoog of sportte
- wat je vlak daarvoor deed
- of je koffie, alcohol of energiedrank gebruikte
- of je gespannen, moe of overprikkeld was
- welke medicijnen of supplementen je gebruikt
- welke andere klachten je tegelijkertijd voelde
Deze informatie kan je huisarts helpen om mogelijke oorzaken beter te beoordelen.
Wat kun je zelf doen bij hartkloppingen en stress?
Is medisch beoordeeld dat er geen directe lichamelijke oorzaak is en lijkt stress een belangrijke rol te spelen? Dan kun je proberen de totale belasting en spanning te verminderen.
- Houd de klachten bij. Noteer wanneer ze ontstaan, hoelang ze duren en wat eraan voorafging.
- Let op cafeïne en energiedrank. Beperk deze wanneer je merkt dat ze de klachten versterken.
- Zorg voor voldoende herstel. Vermoeidheid kan lichamelijke stresssignalen duidelijker merkbaar maken.
- Plan rustmomenten voordat je uitgeput bent. Wacht niet tot je lichaam volledig overbelast is.
- Maak de avond rustiger. Verminder werk, fel licht, schermgebruik en andere prikkels voor het slapen.
- Kies rustige beweging. Wandelen en kalm bewegen kunnen helpen om opgebouwde spanning geleidelijk af te bouwen.
- Forceer je ademhaling niet. Probeer rustig te ademen, maar maak er geen oefening van die juist extra spanning geeft.
Deze maatregelen zijn alleen bedoeld als ondersteuning wanneer stress meespeelt. Ze vervangen geen medische beoordeling van onverklaarde hartkloppingen.
Welke rol spelen vermoeidheid en langdurige stress?
Vermoeidheid kan ervoor zorgen dat je gevoeliger wordt voor lichamelijke signalen. Een hartslag die je normaal nauwelijks opmerkt, kan dan nadrukkelijk aanwezig voelen.
Langdurige stress kan ook samengaan met slechter slapen, gespannen spieren, oppervlakkiger ademen en voortdurend alert blijven.
Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan. Je voelt je hartslag, schrikt daarvan en wordt gespannener. Die extra spanning kan ervoor zorgen dat je hartslag opnieuw sterker opvalt.
Het is belangrijk om de klachten serieus te nemen, zonder voortdurend je hartslag te controleren. Medische beoordeling kan duidelijkheid geven over de oorzaak.
Kruiden bij stress en ontspanning
Wil je kijken welke kruiden bij spanning en onrust worden gebruikt?
Wanneer je hartkloppingen medisch zijn beoordeeld en stress, spanning of moeilijk kunnen ontspannen meespeelt, kun je ook kijken naar kruiden die traditioneel worden gebruikt bij nerveuze onrust en spanning.
In de webshop vind je losse kruiden zoals citroenmelisse, passiebloem, lindebloesem en andere kruiden voor stress en ontspanning.
Bekijk kruiden voor stress & ontspanning →De kruiden zijn niet bedoeld als behandeling van onverklaarde hartkloppingen of een hartritmestoornis.
Liever persoonlijk advies? Wanneer meerdere klachten tegelijk spelen of je medicatie gebruikt, kun je ook kiezen voor een persoonlijk kruidenadvies waarbij ik naar je volledige situatie kijk. Lees meer over persoonlijk kruidenadvies →
Kunnen hartkloppingen alleen door stress komen?
Nee. Stress kan hartkloppingen veroorzaken of versterken, maar er zijn ook andere mogelijke oorzaken.
Het is daarom niet verstandig om zelf te bepalen dat de klachten alleen door spanning komen. Vooral nieuwe, aanhoudende of veranderende hartkloppingen moeten worden beoordeeld.
Kun je hartkloppingen krijgen door piekeren?
Piekeren kan het lichaam in een alerte toestand houden. Je ademhaling kan hoger worden, spieren spannen zich aan en de hartslag kan sterker opvallen.
Ook kun je door piekeren meer aandacht krijgen voor lichamelijke signalen. Daardoor merk je iedere verandering in je hartslag sneller op.
Terugkerende hartkloppingen mogen ook bij veel piekeren niet automatisch aan stress worden toegeschreven.
Welke kruiden worden gebruikt wanneer stress meespeelt?
Kruiden zijn niet bedoeld om onverklaarde hartkloppingen of een hartritmestoornis te behandelen.
Wanneer medisch is beoordeeld dat stress een rol speelt, kan binnen de kruidengeneeskunde worden gekeken naar kruiden die passen bij de achterliggende spanning en onrust.
Afhankelijk van het klachtenbeeld worden bijvoorbeeld de volgende kruiden traditioneel gebruikt:
- Citroenmelisse – wordt traditioneel gebruikt bij nerveuze onrust, een vol hoofd en spanning die ook in de buik voelbaar is.
- Passiebloem – wordt traditioneel gebruikt bij piekeren, nerveuze onrust en moeilijk kunnen afschakelen.
- Lindebloesem – wordt traditioneel toegepast bij een gespannen, gejaagd of onrustig gevoel.
- Lavendel – wordt traditioneel gebruikt bij spanning en moeite om tot rust te komen.
Deze kruiden vormen geen standaardmix. Welke kruiden geschikt zijn, hangt onder andere af van je gezondheid, medicatiegebruik en persoonlijke gevoeligheid.
Wanneer moet je met hartkloppingen naar de huisarts?
Laat hartkloppingen beoordelen wanneer ze nieuw zijn, regelmatig terugkomen, steeds langer duren of duidelijk veranderen.
Neem direct contact op met de huisarts of huisartsenpost wanneer hartkloppingen samengaan met:
- pijn of een drukkend gevoel op de borst
- moeilijk ademen of duidelijke benauwdheid
- ernstige duizeligheid
- het gevoel dat je flauwvalt
- plotselinge ernstige of snel toenemende klachten
Overleg ook met de huisarts bij een bestaande hartaandoening, hoge bloeddruk, hartritmestoornis of gebruik van medicijnen voor hartslag, hartritme of bloeddruk.
Veiligheid bij kruiden
- Kruiden vervangen geen medische beoordeling of behandeling.
- Gebruik kruiden niet als zelfbehandeling voor onverklaarde hartkloppingen of een mogelijke hartritmestoornis.
- Wees extra voorzichtig bij bestaande hart- en vaatziekten en bij gebruik van bloeddruk-, hart- of hartritmemedicatie.
- Rustgevende kruiden kunnen de werking van slaapmiddelen en kalmerende middelen beïnvloeden.
- Gebruik kruiden tijdens zwangerschap en borstvoeding alleen na deskundig overleg.
- Stop met een kruid wanneer klachten ontstaan of verergeren.
Bronnen
- Thuisarts.nl – Hartkloppingen
- Hartstichting – Hartkloppingen
- Hartstichting – Stress en het hart
- Verhelst J. – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
- ESCOP – Herbal Monographs
- European Medicines Agency – Herbal medicines
Wil je meer lezen over lichamelijke spanning, innerlijke onrust en andere klachten waarbij stress een rol kan spelen? Bekijk dan de centrale pagina stress en spanning .