Darmen, mond & keel
Braamblad: werking bij dunne ontlasting en gevoelige slijmvliezen
Rubus fruticosus agg.
Braamblad is een mild, wrang smakend kruid. Het wordt traditioneel kortdurend gebruikt bij dunne ontlasting en als afgekoelde spoeling voor mond en keel.
Waar is braamblad goed voor?
Braamblad wordt traditioneel gebruikt bij tijdelijke dunne ontlasting. Afgekoelde braambladthee kan ook als mondspoeling of gorgeldrank worden gebruikt bij een gevoelige mond of keel.
De zwarte bramen kent bijna iedereen, maar ook het blad wordt al lange tijd als kruid gebruikt. Het jonge blad heeft een milde geur en een wat wrange smaak.
Die wrange smaak komt vooral door looistoffen. Deze stoffen trekken oppervlakkig weefsel iets samen. Daarom past braamblad vooral bij tijdelijke, milde klachten van darmen en slijmvliezen.
Braamblad is bovendien makkelijk te herkennen en te oogsten. Kies jonge, gezonde bladeren van een schone plek en laat altijd voldoende blad aan de plant zitten.
Wat is de werking van braamblad?
Braamblad bevat vooral looistoffen. Deze geven het blad zijn droge, wrange smaak en hebben een samentrekkende invloed op slijmvliezen.
Daardoor wordt braamblad traditioneel gebruikt bij tijdelijke dunne ontlasting en uitwendig als spoeling voor mond en keel. Het is geen kruid voor langdurige of ernstige darmklachten.
Braamblad combineren met andere kruiden
Bij dunne ontlasting wordt braamblad soms gecombineerd met agrimonie of gedroogde bosbes. Voor mond en keel past het bij salie of kaasjeskruid, afhankelijk van de klacht.
Bij een droge of al geïrriteerde mond is een sterk samentrekkende combinatie niet altijd prettig. Kies dan liever ook een verzachtend kruid.
Voedingswaarde en gebruik in de keuken
Braamblad wordt vooral gebruikt als kruidenthee en niet als groente. Een kop braambladthee levert geen betekenisvolle hoeveelheid vitaminen of mineralen. Het blad bevat vooral looistoffen, die ook voor de wat stroeve smaak zorgen.
De rijpe bramen zijn juist wél interessant als voedingsmiddel. Ze leveren vezels, vitamine C en mangaan. Hun donkerpaarse kleur komt onder meer van anthocyanen, plantaardige kleurstoffen die als antioxidanten werken. De precieze hoeveelheid voedingsstoffen verschilt per ras, rijpheid en portiegrootte.
Jong braamblad kan worden gedroogd voor thee. Pluk rijpe, diepgekleurde vruchten die gemakkelijk loslaten. Oogst blad en vruchten alleen op een schone plek, was de bramen zorgvuldig en controleer alles op vuil en insecten.
Eenvoudig recept met braamblad
Braambladthee met appel en kaneel
Waarom dit recept? Braamblad wordt traditioneel gebruikt vanwege de looistoffen, onder meer bij tijdelijke dunne ontlasting en als spoeling voor mond en keel. Appel en kaneel maken de stroeve smaak zachter.
Ingrediënten:
- 1 eetlepel gedroogd braamblad
- 300 ml heet water
- 3 dunne schijfjes appel
- een klein stukje kaneelstok
Bereiding: laat het braamblad en de kaneel 8 tot 10 minuten afgedekt trekken. Zeef de thee en voeg de appelschijfjes toe. Drink warm of laat afkoelen.
Gebruik braambladthee bij dunne ontlasting niet langdurig en let erop dat je voldoende blijft drinken.
Eenvoudig recept met bramen
Bramencompote met appel en kaneel
Waarom dit recept? Bramen leveren vezels, vitamine C, mangaan en anthocyanen. Appel voegt pectine en natuurlijke zoetheid toe, waardoor meestal weinig of geen extra suiker nodig is. Door het verwarmen gaat een deel van de vitamine C verloren, maar de vezels en veel kleurstoffen blijven aanwezig.
Ingrediënten:
- 250 gram rijpe bramen
- 1 kleine appel, in blokjes
- 2 eetlepels water
- ½ theelepel kaneel
- eventueel 1 theelepel honing, pas na het afkoelen
Bereiding: verwarm de appelblokjes met het water ongeveer 5 minuten op laag vuur. Voeg de bramen en kaneel toe en laat nog 5 tot 8 minuten zacht koken. Laat afkoelen en serveer bij yoghurt, kwark of havermout.
Gebruik alleen goed herkende, rijpe bramen van een schone plek en was ze zorgvuldig.
Voor welke klachten wordt braamblad gebruikt?
- tijdelijke dunne ontlasting;
- een gevoelige mond of keel, als afgekoelde spoeling;
- licht geïrriteerd tandvlees, als mondspoeling.
Eigenschappen van braamblad
Samentrekkend
De looistoffen trekken oppervlakkig weefsel en slijmvliezen iets samen.
Voor de darmen
Braamblad wordt traditioneel kortdurend gebruikt bij tijdelijke dunne ontlasting.
Voor mond en keel
Afgekoelde thee kan worden gebruikt als mondspoeling of gorgeldrank.
Wrang van smaak
De droge, wrange smaak is kenmerkend voor kruiden die veel looistoffen bevatten.
Hoe gebruik je braamblad?
Gebruik voor één kop ongeveer 2 theelepels gedroogd braamblad op 250 ml heet water. Laat 10 minuten afgedekt trekken en zeef het blad eruit.
Drink de thee bij milde klachten kortdurend. Laat de thee voor een mondspoeling of gorgeldrank eerst volledig afkoelen en slik de gebruikte spoeling niet door.
Gebruik braamblad niet om langdurige diarree zelf te behandelen. Voldoende drinken blijft belangrijk.
Wat gebruik je van de braamplant?
Voor kruidengebruik worden vooral de jonge bladeren gebruikt. Ze kunnen vers worden gedroogd of als betrouwbaar gedroogd kruid worden gekocht.
De vruchten zijn eetbaar, maar hebben niet precies dezelfde toepassing als het blad.
Een stukje geschiedenis
Braamstruiken horen al eeuwen bij het Europese landschap. De vruchten werden gegeten en verwerkt, terwijl het blad in huishoudelijke kruidenboeken werd genoemd voor darmen, mond en keel.
Op het platteland was braamblad een gemakkelijk bereikbaar huismiddel: de plant groeide langs heggen en bosranden en het blad kon voor de winter worden gedroogd.
Herkenning, standplaats, teelt en oogst
Herkenning: Braam is een struik met lange, vaak stekelige takken. De bladeren bestaan meestal uit drie tot vijf deelblaadjes met een gezaagde rand. In de zomer verschijnen witte tot lichtroze bloemen, later gevolgd door bramen.
Standplaats: Braam groeit langs bosranden, heggen, bermen en op ruige plekken. De plant is in Nederland zeer algemeen.
Kruidentuin: In de kruidentuin heeft braam veel ruimte nodig. Leid de takken langs een rek en snoei oude vruchttakken na de oogst.
Oogst: Pluk jonge, gave bladeren vóór of tijdens het begin van de bloei. Droog ze dun uitgespreid op een luchtige plek uit de zon.
Wildpluk: Pluk niet langs drukke wegen, bespoten akkers of plekken waar honden veel komen. Draag handschoenen tegen de stekels.
Veiligheid en aandachtspunten
- Gebruik braamblad alleen kortdurend bij milde klachten.
- Bij diarree is voldoende drinken belangrijk.
- Niet zelf behandelen bij bloed in de ontlasting, hoge koorts, uitdroging, hevige buikpijn of aanhoudende klachten.
- Looistofrijke kruiden kunnen de opname van medicijnen beïnvloeden. Houd voor de zekerheid ongeveer twee uur afstand tussen braambladthee en medicijnen.
- Tijdens zwangerschap, borstvoeding en bij jonge kinderen eerst overleggen bij medicinaal gebruik.
Braamblad is bedoeld als ondersteuning bij milde klachten en vervangt geen medische beoordeling of behandeling.
Veelgestelde vragen over braamblad
Kun je braamblad als thee drinken?
Ja. Gebruik gedroogd blad en laat het ongeveer 10 minuten trekken. De smaak is mild maar wat wrang.
Is braamblad hetzelfde als bramenthee?
Niet altijd. Vruchtenthee met bramensmaak kan vooral aroma en vruchten bevatten. Voor deze toepassing wordt echt braamblad gebruikt.
Wanneer pluk je braamblad?
Jonge, gezonde bladeren worden bij voorkeur vóór of aan het begin van de bloei geplukt.
Kun je braamblad dagelijks drinken?
Als gewone milde thee kan het af en toe, maar voor klachten is kortdurend gebruik verstandiger vanwege de looistoffen.
Bronnen
- Verhelst – Groot Handboek der Geneeskrachtige Planten
- Nederlandse volksgeneeskundige kruidenliteratuur – braamblad