Anijs is een eenjarige plant uit de schermbloemenfamilie. De plant wordt ongeveer 30 tot 60 centimeter hoog en krijgt kleine witte bloemen. Wat wij anijszaad noemen, is eigenlijk de gedroogde vrucht.

Anijs is niet inheems in Nederland. De plant komt waarschijnlijk uit het oostelijke Middellandse Zeegebied en West-Azië en wordt al eeuwen geteeld.

In Nederland groeit anijs niet veel in het wild. Soms ontsnapt de plant uit een tuin of komt hij op uit gemorst zaad. Je vindt hem daarom eerder in een zonnige kruidentuin dan tijdens een wandeling in de natuur.

Anijs wordt al sinds de oudheid gebruikt. De Grieken en Romeinen kenden het als smaakmaker en als kruid. Later werd anijs een bekende smaakmaker in brood, snoep en dranken.

Let op: anijszaad is niet hetzelfde als steranijs. Steranijs komt van een boom en behoort tot een andere plantenfamilie.

Anijszaad wordt al generaties gebruikt bij lichte krampen in maag en darmen, een opgeblazen gevoel en winderigheid. Ook wordt het gebruikt om slijm bij een verkoudheid makkelijker op te hoesten. Deze toepassingen zijn opgenomen in de Europese kruidenmonografie.

Traditionele kruidenkennis is ontstaan door langdurige ervaring. Het is een andere vorm van kennis dan modern onderzoek, maar daarom niet zonder waarde. Juist het gebruik over vele generaties vormt de basis van veel kruidengeneeskunde.

Anijs bevat geurstoffen, vooral trans-anethol. Onderzoek in het laboratorium laat zien dat stoffen uit anijs spieren kunnen ontspannen en invloed hebben op slijm. Dat past bij het traditionele gebruik van het kruid.

Anijs is nog niet zo uitgebreid bij mensen onderzocht als veel geneesmiddelen. Dat zegt vooral iets over de hoeveelheid onderzoek en niet dat eeuwenlange gebruikservaring niets waard is.

In een onderzoek kregen 107 volwassenen met langdurige maagklachten vier weken lang anijspoeder of een placebo. De mensen die anijs gebruikten, meldden duidelijk minder klachten. Dit resultaat ondersteunt het traditionele gebruik bij spijsverteringsklachten.

In dit onderzoek werd poeder na de maaltijden gebruikt en geen thee. We kunnen daarom niet zeggen dat een kop anijsthee precies hetzelfde effect geeft. Wel sluit de uitkomst aan bij wat uit het traditionele gebruik bekend is.

Kneus het zaad vlak voor gebruik. Overgiet 1 tot 3,5 gram met ongeveer 150 milliliter kokend water. Laat de thee afgedekt 10 minuten trekken en zeef hem daarna.

De Europese kruidenmonografie noemt voor volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar maximaal drie koppen per dag, gedurende hooguit twee weken. Bewaar het zaad goed afgesloten, droog en donker.

Gebruik anijs niet bij een allergie voor anijs, anethol of andere schermbloemigen, zoals venkel, selderij, koriander of karwij.

Geneeskundig gebruik wordt niet aangeraden bij kinderen jonger dan 12 jaar en ook niet tijdens zwangerschap of borstvoeding. Daarover is te weinig bekend. Etherische anijsolie is sterk geconcentreerd en is niet hetzelfde als thee.

Stop bij een allergische reactie. Laat klachten beoordelen als ze erger worden, ongewoon zijn of langer aanhouden.